Iwonka z trudem wciągnęła powietrze i postawiła siatki na półpiętrze. Ręce miała tak zajęte, że nawet nie mogła wytrzeć potu z czoła. Paliło ją w płucach, a serce waliło gdzieś w okolicy gardła. Siatki z Biedronki wrzynały się w dłonie, zostawiając czerwone pręgi na skórze.
Jeszcze dwa piętra. Tylko dwa. Wyjęła telefon i wybrała numer Darka. Raz.
Drugi. Trzeci. Cisza. Rozłączyła się, zacisnęła usta i spróbowała jeszcze raz.
Nic. Wyobrażała sobie jego telefon leżący gdzieś na szafce, wyciszony, a jego samego śpiącego spokojnie, bo przecież nie ma co wstawać, skoro żona siedzi na urlopie i sama sobie poradzi. Oparła się o ścianę, żeby złapać oddech. Pachniało czyimś obiadem, smażoną cebulą i duszoną kapustą.
Na chwilę zrobiło jej się niedobrze. Po co ja się w to pakowałam? Przecież mogła odmówić. Miała dwa dni wolnego, dwa całe dni.
Mogła pospać, pojechać za miasto, przewietrzyć głowę. A zamiast tego taszczy torby jak juczna. Sama jesteś sobie winna, Iwona. Ruszyła dalej.
Piąte piętro. Nogi miała jak z waty, ręce drętwiały, a zakupy ciągnęły ją w dół, jakby ktoś przywiązał jej do nadgarstków ciężarki. Spróbowała telefonu jeszcze raz. To samo.
Obiecał, że będzie czekał pod blokiem. Mówił wyraźnie, że pomoże wnieść zakupy. Wiedział, że winda nie działa. I oczywiście go nie ma.
Super, Darek. Naprawdę super. Dotarła na szóste piętro siłą woli, zaciskając zęby. Postawiła siatki przy drzwiach i oparła się o ścianę.
Na klatce było cicho, tylko skądś z dołu dobiegał przytłumiony telewizor. Żadnego oddzwonienia, żadnej wiadomości. Jasne. Nacisnęła domofon.
Wróciło do niej tamto uczucie, ciężkie, nieprzyjemne, ściskające gdzieś w środku. To wszystko zaczęło się dwa dni temu, kiedy zadzwoniła Wiesia. Iwonka siedziała jeszcze wtedy w pracy nad papierami, kiedy telefon zawibrował na biurku. Spojrzała na ekran i westchnęła.
Wiesia rzadko dzwoniła tak po prostu, a już na pewno nie w środku dnia. Halo? Po drugiej stronie zapadła cisza, a potem odezwał się słaby, przeciągnięty głos. Iwonka, dziecko, ja nie wiem, co się ze mną dzieje.
Chyba się rozchorowałam. Ten ton oznaczał zawsze jedno: zaraz będzie coś, z czego trudno się wyplątać. Ręce mam jak z waty, nogi się uginają, głowa pęka. Ciągnęła Wiesia, ciężko wzdychając.
Jakbym miała się zaraz położyć i już nie wstać. Iwonka od razu zaproponowała lekarza, pogotowie, cokolwiek. Ale Wiesia przerwała jej szybko. Nie będę po lekarzach latać.
Wiesz, jakie tam teraz kolejki. Może chociaż ktoś by do pani przyszedł, pomógł? Spróbowała Iwonka. No właśnie.
Westchnęła Wiesia tak, że aż było słychać, jak bardzo jest zmęczona życiem. Bo widzisz, jest jeszcze jedna sprawa. Iwonka przymknęła oczy. Zawsze jest.
Za dwa dni mam imieniny. Goście mają przyjść. Wszystko zaplanowane, a ja w takim stanie. To może trzeba przełożyć.
Zadzwonić, powiedzieć, że pani chora. Każdy zrozumie. No coś ty. Oburzyła się Wiesia.
Tak się nie robi. Brat jedzie z Radomia specjalnie. Koleżanka z Gdańska się zapowiedziała. Oni urlopy wzięli, wszystko poukładali.
To byłoby bardzo nieładnie. Oczywiście, pomyślała Iwonka. A jak ja się czuję, to już nieważne. Bo ja tak sobie pomyślałam, że ty masz teraz dwa dni wolnego, prawda?
Iwonce ścisnęło żołądek. No mam. No właśnie. Może byś przyszła i mi pomogła, przygotowała wszystko, ogarnęła, bo ja sama to naprawdę nie dam rady.
Iwonka odchyliła się na krześle i spojrzała w sufit. Już to widziała, całość od początku do końca. Nie proszę cię o nie wiadomo co, tylko o pomoc. Przecież jesteśmy rodziną.
No tak. Argument ostateczny. Iwonka zacisnęła palce na telefonie. Co miała powiedzieć?
Nie starszej, chorej kobiecie, matce własnego męża? Przyjdziesz, pomożesz, a ja przynajmniej nie będę się martwić. dodała miękko Wiesia. Dobrze.
Powiedziała w końcu cicho. Przyjdę. Wiedziałam, że mogę na ciebie liczyć. Jesteś złota dziewczyna.
Złota. Jasne. Iwonka zamknęła oczy. Rozłączyła się i przez chwilę siedziała bez ruchu, patrząc w jeden punkt.
Wiedziała, że właśnie wpakowała się w coś, czego będzie żałować. I co gorsza, zrobiła to sama. Teraz stała pod drzwiami Wiesi i próbowała uspokoić serce. Oparła czoło o chłodną powierzchnię drzwi.
Wróciły do niej wszystkie myśli, które od dawna próbowała od siebie odsuwać. Darek odpoczywał. Odpoczywał już prawie rok. Na początku rozumiała, każdemu należy się chwila przerwy.
Mówił, że wypalił się w pracy, że musi zresetować głowę. Ona go wspierała. Ale tygodnie zamieniły się w miesiące, a miesiące w prawie rok. Darek siedział w domu, najczęściej przy laptopie.
Co jakiś czas wspominał o wysłanym CV, ale jakoś nigdy nie było odpowiedzi. Za to na spotkania z kolegami czasu nie brakowało. Na wyjścia, które kończyły się późnym wieczorem, jak najbardziej. Najbardziej bolały pieniądze.
Odkąd Darek przestał pracować, wszystko spadło na nią: czynsz, rachunki, zakupy, życie. Ona harowała w biurze rachunkowym, całymi dniami nad fakturami i tabelkami. Wracała do domu zmęczona, a tam czekało drugie życie: obiad, pranie, podłoga. Darek tego nie widział.
Pamiętała, jak pewnego dnia wrócił z nowymi perfumami i pokazał jej je z dumą. Ile kosztowały? A tam, jakieś trzysta. Machnął ręką.
Potem był zegarek, niby okazja, prawie tysiąc złotych za pół ceny. A najgorzej, kiedy powiedział, że pożyczył koledze pieniądze. Trochę ponad tysiąc. Z czego ty mu pożyczyłeś?
Przecież mamy wspólne pieniądze. Wzruszył ramionami. Wspólne, tylko że zarabiała je ona. Próbowała z nim rozmawiać.
Darek, może byś już coś znalazł? Przecież szukam. I koniec rozmowy. Jak grochem o ścianę.
Iwonka czuła, jak powoli coś w niej pęka, dzień po dniu, małymi kawałkami. Ona też była zmęczona. Ona też chciała czasem nie wstawać przed świtem. Ale jej nikt o to nie pytał.
Teraz poprawiła siatki po raz ostatni i wzięła głęboki oddech. Wiedziała jedno: jest na granicy. Jeśli coś jeszcze pójdzie nie tak, nie wytrzyma. Nacisnęła klamkę.
Drzwi otworzyły się niemal od razu, jakby Wiesia stała po drugiej stronie i tylko czekała. No nareszcie! Rzuciła zamiast powitania. Ile można czekać, Iwonka?
My tu już od dawna na ciebie patrzymy. Dzień dobry. Powiedziała tylko cicho, wnosząc ciężkie siatki. Dzień dobry, dzień dobry.
Burknęła Wiesia, odwracając się w stronę kuchni. Noś to do kuchni. Czasu nie ma. Tyle roboty, a ty dopiero teraz.
Iwonka zacisnęła zęby. Poszła za nią. A Darek gdzie? Zapytała po chwili.
Śpi. Odpowiedziała spokojnie Wiesia, jakby to było najbardziej naturalne na świecie. Iwonka aż się zatrzymała. Śpi?
No śpi. Zmęczony jest. Mężczyzna przecież. On też musi odpocząć.
Ciekawe czym, pomyślała Iwonka, ale nie miała siły tego powiedzieć na głos. Weszła do kuchni i zaczęła wyciągać zakupy. Mięso, warzywa, mąka, jajka, śmietana. Wszystko, co kupiła w ciągu ostatnich godzin, stojąc w kolejkach i licząc w głowie każdą złotówkę.
Usiadła na chwilę na krześle. Nogi jej drżały. To co, zaczynamy? Odezwała się Wiesia, stając nad nią.
Może chwilę odpocznę. Odpoczniesz później. Ucięła Wiesia. Goście sami się nie obsłużą.
Położyła przed nią kartkę. Iwonka wzięła ją do ręki i zaczęła czytać. Rosół, schabowe, bigos, dwie sałatki, kolejne dwie, jajka faszerowane, ciasta, przekąski, sosy. Oczy robiły się coraz większe.
Wiesiu, pani tak serio? Tym można pół bloku nakarmić. No i co z tego? Ma być porządnie.
Goście przyjeżdżają. Iwonka wzięła głęboki oddech. Ale ja tego sama nie ogarnę. Jak to nie?
Młoda jesteś, siły masz. Ja w twoim wieku dwa razy tyle robiłam. A poza tym ja też tu jestem. Iwonka uniosła brew, ale nic nie powiedziała.
Wiedziała, jak to będzie wyglądać. Nagle przypomniała sobie coś jeszcze. Wiesiu, pani dała mi na zakupy czterysta, pięćset złotych. A ja wydałam ponad tysiąc.
Resztę musiałam dołożyć z własnej kieszeni. Wiesia spojrzała na nią, jakby w ogóle nie rozumiała, o co chodzi. No i co? Czasem trzeba trochę dołożyć.
Dla rodziny się robi. Iwonka zacisnęła usta, aż pobielały. Dla rodziny. Z jej pieniędzy, z jej pracy, z jej czasu.
Bez słowa sięgnęła po długopis leżący na stole i zaczęła wykreślać pozycje z listy. Jedną, drugą, trzecią. Co ty wyprawiasz? Oburzyła się Wiesia.
Iwonka nie podniosła głowy. Czego nie dam rady zrobić, to nie będzie. Ale jak to? Normalnie.
Jedzenie ma być, ale nie dla całego osiedla. Wiesia patrzyła na nią z niedowierzaniem. Albo robimy to po ludzku, albo ja się tym nie zajmuję. Powiedziała Iwonka, podnosząc wzrok.
Zapadła cisza. W końcu Wiesia prychnęła i odwróciła się. Rób jak chcesz. Rzuciła.
Iwonka odetchnęła cicho. Wiedziała, że to dopiero początek, ale przynajmniej coś postawiła na swoim. Kuchnia zamieniła się w pole bitwy. Iwonka od rana stała przy kuchence.
Najpierw rosół w wielkim garze, potem krojenie warzyw, obieranie ziemniaków, siekanie cebuli. Jedno po drugim, bez przerwy. Nawet nie zauważyła, kiedy minęło południe. Ręce bolały już po kilku godzinach, plecy dawały o sobie znać przy każdym schyleniu.
A to był dopiero początek. Iwonka, nie zapomnij o sałatce. Dobiegał głos Wiesi z drugiego pokoju. Pamiętam.
I jajka ugotuj, ale nie za twardo. Dobrze. Wiesia kręciła się gdzieś obok, zaglądała, komentowała, westchnęła, poprawiała obrus w salonie. Ale żeby wzięła nóż do ręki, żeby coś pokroiła, nie.
Ja tylko doglądam. Tłumaczyła. W końcu to moje przyjęcie. No tak.
Oczywiście. Darka Iwonka widziała może dwa razy. Raz, jak wyszedł z pokoju w dresach, ziewając. O, już jesteś!
Dużo tego? Nie odpowiedziała. Nie miała siły. Drugi raz pojawił się wieczorem, kiedy wszystko było prawie gotowe.
Pachnie nieźle. Powiedział z uśmiechem i zniknął. Żadnego pomogę. Żadnego.
Drugi dzień był jeszcze gorszy. Iwonka wstała wcześnie, zanim ktokolwiek się ruszył. Lepiła, smażyła, kroiła, mieszała. Czas przestał istnieć.
Liczyło się tylko to, żeby zdążyć. W południe ręce jej drżały, plecy paliły żywym ogniem, a głowa była ciężka, jakby ktoś włożył do niej kamień. Dasz radę, Iwonka. Powiedziała do siebie cicho.
Musiała dać. Kiedy zaczęli przychodzić goście, wszystko było gotowe. Stół zastawiony, zapachy roznosiły się po całym mieszkaniu. Wiesia nagle odzyskała siły.
Uśmiechnięta, elegancka, witała każdego w drzwiach. Zapraszam, zapraszam. Mówiła głośno. Wszystko już przygotowane.
Iwonka stała z boku w fartuchu, z rękami wilgotnymi od wody. Wszystko przygotowane. Przez kogo? Ale nikt o to nie pytał.
Szybko została wciągnięta w wir. Iwonka, podaj talerze. Iwonka, przynieś sałatkę. Iwonka, może jeszcze herbaty?
Biegała od kuchni do salonu jak nakręcona. Uśmiechała się, kiwała głową, podawała, sprzątała, dolewała. Ale się napracowałaś! Rzuciła jakaś ciotka z uznaniem.
Iwonka tylko słabo się uśmiechnęła. Nie miała już siły mówić. Goście jedli, rozmawiali, śmiali się. Jedzenia było tyle, że nie tknęli nawet połowy.
Pół bloku, przypomniało jej się. Miała rację. Wieczór ciągnął się długo. Kiedy w końcu zaczęli się rozchodzić, Iwonka czuła się, jakby ktoś ją wykręcił i zostawił pustą.
Zebrała talerze ze stołu, układając jeden na drugim. Stos był ciężki, ale już tego nie czuła. Weszła do kuchni, postawiła wszystko na blacie i oparła się rękami o zlew. Chciała tylko chwili ciszy.
Już miała wracać po kolejne rzeczy, kiedy usłyszała głosy z salonu. Zatrzymała się. No i co? To był głos Wiesi, cichy, ale wyraźny.
Znalazłeś w końcu jakąś pracę? Mamo. Odezwał się Darek z lekkim rozbawieniem. Ty serio myślisz, że ja jestem głupi?
Serce Iwonki zabiło szybciej. W sensie? Dopytała Wiesia. No po co mi robota, skoro ona tyle zarabia?
Odpowiedział spokojnie. Daj spokój. Jest dobrze jak jest. Zapadła cisza.
Iwonka poczuła, jak coś w niej pęka. No niby tak. Przyznała Wiesia po chwili. Ale widzisz, zaczyna ci się stawiać.
Daj spokój. Prychnął Darek. Pogada, pogada i jej przejdzie. Ja bym na twoim miejscu trochę ją przykróciła.
Dodała cicho Wiesia. Bo za bardzo się rozbestwiła. Iwonka przestała oddychać. Każde słowo wbijało się w nią jak igła.
Przecież robi, co trzeba. Ciągnął dalej Darek. Widzisz, jak się dzisiaj starała? Zaśmiał się lekko.
Iwonce zrobiło się słabo. Stała nieruchomo ze wzrokiem wbitym w blat, a potem powoli zacisnęła dłonie. Wzięła głęboki oddech i spokojnym krokiem weszła do salonu z talerzami w rękach. Wiesiu.
Powiedziała, odkładając naczynia na stół. Musimy porozmawiać. Wiesia spojrzała na nią z zaskoczeniem. Teraz?
Może jutro? Co teraz? Iwonka powtórzyła spokojnie, ale twardo. Wydałam ponad tysiąc złotych na te zakupy.
Chcę, żeby mi pani oddała pieniądze. Zapadła cisza. Darek uniósł brwi. Słucham?
Odezwał się z niedowierzaniem. Wiesia prychnęła. Ty tak serio? Po tym wszystkim jeszcze o pieniądze się upominasz?
Po tym wszystkim właśnie. Odpowiedziała Iwonka. Bezczelność jakaś. Mój syn cię utrzymuje.
Dach nad głową masz, a ty jeszcze rachunki wystawiasz. Iwonka poczuła, jak coś w niej eksploduje. Utrzymuje? Powtórzyła powoli.
Darek poruszył się niespokojnie. Iwonka, no bez przesady. Bez przesady? Podniosła głos.
Rok. Rok siedziałeś na mojej szyi. To ja płacę rachunki. Ja robię zakupy.
Ja pracuję od rana do wieczora. A ty? Przerwała na chwilę, patrząc na niego z niedowierzaniem. Masz czelność mówić, że mnie utrzymujesz?
Przestań robić sceny. Wtrąciła ostro Wiesia. Wstyd przy ludziach. Jakich ludziach?
Rzuciła Iwonka. Wszyscy już poszli. I rzeczywiście w mieszkaniu zostali tylko oni. Darek westchnął ciężko.
Iwonka, jesteś zmęczona. Jutro pogadamy. Nie. Ucięła.
Teraz. Spojrzała prosto na niego. Myślisz, że nie wiem o tych pieniądzach, które pożyczyłeś koledze? Z mojej karty.
Darek zamarł. No przecież oddam. Mruknął. Mam wszystko.
Ciągnęła Iwonka. Powiadomienia, historię konta, każdą płatność. Myślisz, że jestem głupia? Milczał.
I to wystarczyło. Tak właśnie myślałam. Pokiwała głową. Wiesia nagle złapała się za pierś.
Boże, serce. Jęknęła, opierając się o ścianę. Ja tego nie wytrzymam. Iwonka spojrzała na nią chłodno.
Naprawdę? To może w końcu trzeba pójść do lekarza? Wiesia spojrzała na nią oburzona, jakby nagle zapomniała o swoim ataku. Ty, ty niewdzięczna.
Zaczęła. Wystarczy. Przerwała jej Iwonka. Cisza, ciężka, gęsta.
Iwonka odwróciła się bez słowa i poszła do kuchni. Otworzyła lodówkę i zaczęła wyciągać jedzenie. Pojemniki, garnki, wszystko, co przygotowała. Co ty robisz?
Dobiegł ją krzyk Wiesi. Zabieram swoje. Odpowiedziała spokojnie. To moja praca.
Moje pieniądze. Zostaw to natychmiast! Iwonka pakowała dalej. Ręce jej już nie drżały.
Wszystko było nagle proste. Darek stanął w drzwiach. Iwonka, serio? Zapytał.
Spojrzała na niego. Pierwszy raz od dawna w jej oczach nie było ani zmęczenia, ani wahania. Spakuj swoje rzeczy. Powiedziała spokojnie.
Jutro chcę, żebyś się wyprowadził. Co? Przecież to nasze mieszkanie. Nie.
To mieszkanie jest wynajmowane na mnie i opłacane przeze mnie. Nie miał nic do powiedzenia. W tym momencie telefon Iwonki zawibrował. Spojrzała na ekran.
Powiadomienie: kierowca czeka. Zamówiłam sobie samochód. Powiedziała krótko. Wzięła torby.
Tym razem cięższe niż wcześniej, ale wydawało jej się, że nic nie ważą. Iwonka, nie wygłupiaj się. Próbował jeszcze Darek. Za późno.
Odpowiedziała. Minęła ich i wyszła. Schody zbiegła szybko, prawie nie dotykając stopni. Serce biło mocno, ale inaczej niż wcześniej.
Lżej. Na zewnątrz było chłodno. Świeże powietrze uderzyło ją w twarz. Wsiadła do auta.
Dokąd jedziemy? Zapytał kierowca. Na przedmieścia. Podała adres rodziców.
Dopiero kiedy samochód ruszył, oparła głowę o szybę i zamknęła oczy. Nagle poczuła ciszę. Prawdziwą. Bez napięcia, bez ciężaru.
Kiedy dotarła na miejsce, było już późno. Światło w domu zapaliło się, zanim zdążyła zapukać. Iwonka. Mama otworzyła drzwi zaskoczona.
Co się stało? Iwonka uśmiechnęła się słabo. Przywiozłam jedzenie. Powiedziała.
Świeże. A potem dodała ciszej: I chyba trochę nowego życia. Nie tłumaczyła wszystkiego od razu. Nie musiała.
Nazajutrz złożyła pozew o rozwód. Szybko, bez wahania. Rozwiązała umowę najmu i przeniosła swoje rzeczy do rodziców. Darek po swoje nawet nie przyszedł.
W końcu zadzwoniła Wiesia. Iwonka odebrała, wysłuchała przez chwilę, a potem spokojnie powiedziała, że nie ma o czym rozmawiać. Odłożyła słuchawkę i zablokowała numer. Darek próbował jeszcze raz, nawet przyszedł do jej pracy, ale ochrona wyprosiła go bez dyskusji.
Iwonka w końcu zrobiła coś dla siebie. Wzięła urlop i pojechała nad morze. Spacerowała brzegiem, słuchała fal, oddychała pełną piersią. Pierwszy raz od dawna, bez pośpiechu, bez ciężaru.
Stała kiedyś na plaży, patrząc w dal, i poczuła coś dziwnego. Lekkość. Jakby ktoś zdjął z niej coś, co nosiła zbyt długo. Uśmiechnęła się do siebie.
No nareszcie. Szepnęła. I wiedziała jedno.
Już nigdy nie pozwoli, żeby ktoś zrobił z niej czyjeś wspólne pieniądze.