Drzwi wejściowe otworzyły się bez pukania. W progu stała Krystyna, a za nią Marek. Teściowa miała na sobie ten sam sweter co zawsze, tylko włosy zaczesała nierówno, jakby spieszyła się bardziej niż zwykle. Marek nie patrzył na mnie.
Patrzył na podłogę. — Elu, musimy porozmawiać — powiedziała Krystyna, wchodząc do środka bez zaproszenia. Poczułam, jak coś ściska mnie w żołądku. Marek zamknął za sobą drzwi.
To była pierwsza rzecz, która wydała mi się dziwna. Zamknął drzwi, chociaż zwykle zostawiał je otwarte, bo sąsiadka lubiła wpadać na kawę. Usiadłam na krześle przy stole. Nie zaproponowałam im niczego do picia.
Nie wiem dlaczego, ale czułam, że to nie jest wizyta na kawę. — Chodzi o twoją matkę — zaczęła Krystyna. — O mamę? Co z mamą?
Marek w końcu podniósł wzrok. Miał taką minę, jaką widziałam tylko raz, gdy dowiedział się, że jego ukochany pies został potrącony. Tylko że teraz nie było w tym smutku. Było coś innego.
— Twoja matka długo nie pociągnie — powiedział cicho. Zamarłam. — Co ty mówisz? — Lekarz dzwonił do mnie — wtrącił Marek.
— Twoja matka jest chora. Poważnie chora. Ona może nie przetrwać roku. Chwyciłam się brzegu stołu.
Palce zbielały mi na blacie. — Dlaczego dzwonili do ciebie, a nie do mnie? Krystyna westchnęła i usiadła naprzeciwko mnie. Złapała moją dłoń przez stół.
Jej dłoń była sucha i zimna. — Bo ty zawsze byłaś taka wrażliwa, Elu. Marek nie chciał ci tego mówić wprost. Wiedzieliśmy, że to będzie dla ciebie cios.
— Ale to moja matka. To ja powinnam… — Twoja matka potrzebuje leczenia — przerwała mi Krystyna. — Drogiego leczenia.
Leczenia, na które was nie stać. Zamarłam. Spojrzałam na Marka, ale on znowu patrzył na podłogę. — Co masz na myśli?
Krystyna ścisnęła moją dłoń mocniej. Tak mocno, że poczułam ból w palcach. — Wasz dom. Ten dom, w którym mieszkacie.
On jest wart sporo pieniędzy. Twoja teściowa i ja rozmawiałyśmy z pośrednikiem. Możecie go sprzedać za ponad czterysta tysięcy. — Sprzedać dom?
— wyszeptałam. — A gdzie my wtedy zamieszkamy? — Zamieszkacie z nami — odpowiedziała Krystyna, jakby to było najprostsze rozwiązanie na świecie. — Na czas leczenia twojej matki.
A potem zobaczycie. Spojrzałam na Marka. Czekałam, aż zaprzeczy, aż powie, że to jakaś głupota. Ale on tylko milczał.
— Marku? — odezwałam się drżącym głosem. — Ty też tak uważasz? Podniósł głowę.
W jego oczach zobaczyłam to, czego nie widziałam przez całe nasze małżeństwo. Decyzję. Już podjętą. — To jedyne wyjście, Elu.
Lekarze mówią, że każdy miesiąc się liczy. Wstałam od stołu. Nogi mi drżały. — Więc mam oddać dom, żeby ratować matkę, która nawet nie wie, że jest chora?
Nie rozmawialiście z nią. Nie widzieliście jej od miesięcy. Skąd w ogóle wiecie, że ona jest chora? Krystyna wymieniła spojrzenie z synem.
To spojrzenie trwało sekundę. Za długo. Dużo za długo. — Lekarz dzwonił do was?
Do którego szpitala? Jak się nazywa ten lekarz? — Elu, nie denerwuj się — powiedział Marek. — Nie denerwuję się.
Ja pytam. To moja matka. Mam prawo wiedzieć. Cisza.
Krystyna poprawiła sweter i odwróciła wzrok. Marek potarł kark, dokładnie tak jak zawsze, gdy kłamał. Znałam ten gest od dziesięciu lat. Zawsze powtarzał, że to go boli, gdy jest zmęczony.
Ale ja wiedziałam. To był gest, który pojawiał się tylko wtedy, gdy coś przede mną ukrywał. — Daj mi numer tego lekarza — powiedziałam spokojnie. — Zadzwonię do niego sama.
— On nie odbiera obcych numerów — rzuciła szybko Krystyna. — To podaj mi jego nazwisko. Znajdę go. — Elu, przestań — Marek podniósł głos.
— Robimy to dla twojej matki. Dla twojej matki, rozumiesz? Ty zawsze myślisz tylko o sobie. Poczułam, jak krew uderza mi do głowy.
— Ja myślę o sobie? To ty chcesz sprzedać nasz dom, nie pytając mnie o zdanie. I oczekujesz, że podziękuję ci za to, że mnie informujesz? Wyszłam z kuchni.
Weszłam do sypialni i trzasnęłam drzwiami. Usiadłam na łóżku i zakryłam twarz dłońmi. Mój telefon leżał na nocnej szafce. Sięgnęłam po niego.
Przyszła mi do głowy jedna myśl — zadzwonić do teściów. Do mamy. Zapytać, czy coś jej jest. Ale wtedy usłyszałam kroki w korytarzu.
Marek wszedł do sypialni bez pukania. Usiadł obok mnie na łóżku. — Elu, posłuchaj mnie. — Nie chcę cię słuchać.
— Twoja matka jest chora. Bardzo chora. Wiem, że to dla ciebie szok. Ale musimy działać szybko.
Sprzedajemy dom, przeprowadzamy się do rodziców, a za pieniądze kupujemy leki. Zobaczysz, wszystko będzie dobrze. Odwróciłam się do niego. — A jeśli jej nie jest nic?
Jeśli to wszystko wymyśliliście? — Po co mielibyśmy wymyślać coś takiego? — Nie wiem. Może po to, żeby pozbyć się mnie z waszego życia?
Zawsze powtarzałaś twoja matka, że nie jestem dla ciebie odpowiednią żoną. Marek westchnął. Wstał i podszedł do okna. — Nie mów tak.
Moja matka cię kocha. Parsknęłam śmiechem. — Krystyna? Która przy każdej okazji powtarza, że „Elżbieta nigdy nie dorówna twojej pierwszej żonie”?
Ta Krystyna? — To tylko takie powiedzenie. Ona tak nie myśli. — Myśli.
Wiem, że myśli. Widziałam, jak patrzy na zdjęcia twojej pierwszej żony. Widziałam, jak wzdycha, gdy mówi o niej. — Elu, proszę cię.
Nie rozpamiętuj tego. Teraz chodzi o twoją matkę. Spojrzałam na niego. Tego popołudnia, w tym świetle, widziałam go wyraźniej niż przez ostatnie lata.
Widziałam, że on już wszystko postanowił. I że nie ma dla mnie miejsca w tej decyzji. — A jeśli powiem nie? — Co?
— Powiedziałam, co jeśli powiem nie? Jeśli nie zgodzę się na sprzedaż domu? Marek odwrócił się do mnie. W jego oczach zobaczyłam coś, czego nigdy wcześniej tam nie widziałam.
Chłód. — Wtedy sam sprzedam. Dom jest zapisany na mnie i na moją matkę. Ty go przepisałaś na mnie dwa lata temu, pamiętasz?
Po tym, jak wyjaśniliśmy, że tak będzie lepiej dla naszych podatków. Zamarłam. Przepisałam dom na Marka. Pamiętałam ten dzień.
Byłam wtedy w szóstym miesiącu ciąży. Marek powiedział, że to tylko formalność, że chodzi o ulgi podatkowe, że wszystko zostanie po mojej stronie. Zaufałam mu. Zaufałam mu bezgranicznie.
A teraz stał przede mną i wypominał mi to w taki sposób, jakby to był jego triumf. — Więc to tak? — wyszeptałam. — Przez dwa lata przygotowywałeś tę sytuację?
— Nie przygotowywałem. Po prostu wiem, jakie są przepisy. Dom należy do mnie. Jeśli nie chcesz go sprzedać, sprzedam go sam.
Ty i Zuzia wyprowadzicie się do moich rodziców. To nie jest negocjacja. Poczułam, jak całe moje ciało robi się zimne. Wstałam z łóżka.
Podeszłam do drzwi. — Dokąd idziesz? — zapytał. — Potrzebuję powietrza.
Wyszłam z domu. Szłam przed siebie, nie oglądając się. Docisnęłam telefon do ucha, ale nie dzwoniłam nigdzie. Po prostu szłam.
Zatrzymałam się dopiero przy sklepie na rogu. Usiadłam na ławce przed wejściem. Włożyłam rękę do torebki i wyciągnęłam telefon. Wybrałam numer matki.
— Mamo? — Elu? Coś się stało? — Mamo, powiedz mi, czy coś ci jest.
Czy byłaś ostatnio u lekarza. Czy dzwonił do ciebie jakiś lekarz. — Dziecko, o czym ty mówisz? Byłam u lekarza w zeszłym miesiącu.
Na rutynowej kontroli. Wszystko w porządku. Lekarz mówił, że mam wyniki jak trzydziestolatka. — Jesteś pewna?
— No pewnie. A co się stało? Elu, ty masz dziwny głos. — Nic, mamo.
Nic się nie stało. Po prostu… tęsknię za tobą. Rozłączyłam się, zanim zdążyła cokolwiek więcej powiedzieć.
Siedziałam na tej ławce długo, patrząc w ziemię. Więc to prawda. To wszystko było kłamstwem. Chora matka.
Drogi lekarz. Pilna sprzedaż domu. To wszystko wymyślili. Ale po co?
Po co aż tak skomplikowana historia? Po co mówić o chorej matce, skoro mogli po prostu powiedzieć, że chcą sprzedać dom, bo mają długi? Bo wiedzieli, że nigdy nie zgodzę się na sprzedaż domu, w którym wychowywałam córkę, w którym czułam się bezpiecznie. Wiedzieli, że muszą znaleźć sposób, żeby mnie zmusić.
Że muszą uderzyć w jedyną osobę, dla której byłabym gotowa zrobić wszystko. Moją matkę. Wróciłam do domu po zmroku. Marek siedział w kuchni przy stole.
Przed nim leżały dokumenty. — Podpisz — powiedział, przesuwając w moją stronę kartki. — Nie podpiszę. — Elu, nie utrudniaj.
— To ty utrudniasz. Twoja matka jest zdrowa. Byłam u niej. Rozmawiałam z nią.
Nie ma żadnej choroby. Nie ma żadnego lekarza. Marek pobladł. — Co?
— Słyszałeś. Twoja matka jest zdrowa. Dzwoniłam do niej. Byłam u niej.
Wszystko z nią w porządku. — To niemożliwe. Dzwoniłem do szpitala… — Do jakiego szpitala?
Do jakiego lekarza? Podaj mi nazwisko. Zadzwonię do niego teraz. Cisza.
Marek patrzył na mnie ze wzrokiem pełnym nienawiści, jakiego nigdy wcześniej u niego nie widziałam. — Więc co teraz? — zapytał cicho. — Teraz powiem twojej matce, że wiem wszystko.
Powiem, że to ty wymyśliłeś ten plan. Że to ty udajesz troskliwego męża. Marek wstał. Pchnął krzesło, aż uderzyło o ścianę.
— Jeśli powiesz jej cokolwiek, zniszczę cię. — Czym? Masz na mnie tylko jedno — ten dom. I możesz go sobie wziąć.
Bo ja nie mieszkam w domu, w którym mąż traktuje mnie jak wroga. Wyszłam z kuchni. Weszłam do pokoju Zuzi, która spała od kilku godzin. Delikatnie ją obudziłam.
— Mamusiu? — wymamrotała. — Cicho, córeczko. Ubieraj się.
Jedziemy do babci. — W środku nocy? — Tak. Teraz.
Spakowałam najpotrzebniejsze rzeczy do dwóch toreb. Zuzia włożyła kurtkę na pidżamę. Wzięłam ją za rękę i wyszliśmy tylnymi drzwiami. Wsiadłam do samochodu, który stał w garażu, trzęsąc się z zimna i ze strachu.
— Mamo, gdzie tata? — U babci. Zostanie u babci. Nie wiem, czy uwierzyła.
Wiedziałam tylko, że nie mogę tu zostać. Za nic w świecie. Zawiozłam Zuzię do mojej matki. Matka otworzyła drzwi, zaspana, w szlafroku.
— Elu? Co się stało? — Mamo, musisz ją przechować. Tylko na kilka dni.
— Elu, co się dzieje? — Nie mogę teraz powiedzieć. Proszę cię. Zuzia przytuliła się do babci, a ja wsiadłam z powrotem do samochodu.
Pojechałam do domu teściów. Była już dobrze po drugiej w nocy, gdy zaparkowałam przed ich domem. Zauważyłam, że w kuchni pali się światło. Podeszłam do okna i zajrzałam przez żaluzje.
Krystyna siedziała przy stole. Naprzeciwko niej Marek. Obok niego wujek Tomasz, starszy brat Krystyny, którego nie widziałam od lat. — Mówiłem, że to nie wypali — powiedział Tomasz.
— Elżbieta zawsze była uparta. Trzeba było iść inną drogą. — Inną drogą? — Krystyna podniosła głos.
— Trzy lata czekaliśmy. Trzy lata! A ty mówisz „inną drogą”? — Cicho — syknął Marek.
— Może ktoś cię usłyszeć. — Kto ma nas usłyszeć o tej porze? — odparowała Krystyna. — Cała ulica śpi.
Wstrzymałam oddech. Pochyliłam się bliżej. Szyba była chłodna, a moje odbicie mieszało się z ich sylwetkami. — Musimy działać szybko — powiedział Tomasz, kładąc na stole jakieś dokumenty.
— Teściowa zabezpieczenia już mam. Tylko trzeba dopilnować formalności. — A co z domem? — zapytał Marek.
— Dom sprzedamy na początku miesiąca. Mam już kupca. Daje czterysta pięćdziesiąt. — Czterysta pięćdziesiąt?
— Krystyna klasnęła w dłonie. — Tak. Ale Elżbieta musi podpisać dokumenty. Bez jej podpisu nie ruszymy.
— Ona podpisze — powiedział Marek. — Musi tylko myśleć, że to dla jej matki. — A co będzie, jeśli znowu się dowie? — zapytał Tomasz.
— Nie dowie się. Dzwoniłem do szpitala. Pieczątki mam. Wszystko przygotowałem.
Nacisnęłam policzek na szybę, żeby lepiej widzieć. Na stole leżały dokumenty. Papiery z pieczątkami. Wydruki.
I wtedy Marek sięgnął do wewnętrznej kieszeni marynarki i położył przed Tomaszem kartę SIM. — Tu masz numer lekarza. Jakby dzwoniła, odbierzesz i potwierdzisz. Tomasz skinął głową i schował kartę.
— A jeśli zrobi się niebezpiecznie? — zapytał. Marek milczał przez chwilę. Widziałam, jak jego szczęka się zaciska.
— Jeżeli będzie trzeba, pojedziemy dalej. Ważne, żebyś ty był przygotowany. Znasz swój plan. Odwróciłam się od okna.
Serce biło mi tak mocno, że myślałam, że pęknie. Całą drogę do samochodu szłam powoli, stąpając cicho, bojąc się, że usłyszą chrzęst żwiru. Wsiadłam do środka i zamknęłam drzwi. Wiedziałam wszystko.
Ale nie wiedziałam, co z tym zrobić. Nie mam dowodów. Tylko to, co usłyszałam. A oni mają dokumenty.
Pieczątki. Plan. Wróciłam do matki przed świtem. Usiadłam w ciemnej kuchni, patrząc na kubek zimnej herbaty.
Zuzia spała w pokoju obok. Moja matka siedziała naprzeciwko mnie. — Elu, synku, powiedz mi w końcu, co się dzieje. — Mamo, wszystko się zaraz rozpadnie.
— Co się rozpadnie? Twój dom? — Nie tylko. Wszystko.
Opowiedziałam jej wszystko. Od początku. O chorej matce, o sprzedaży domu, o rozmowie, o tym, co usłyszałam pod oknem. Matka słuchała cierpliwie.
Gdy skończyłam, pokiwała głową. — Trzeba iść na policję. — I co im powiem? Że mąż chciał sprzedać dom, a ja usłyszałam, że to spisek?
Nie mam żadnych dowodów. — Masz swoje słowo. — A oni mają dokumenty. Pieczątki.
Mają wszystko. Matka wstała i podeszła do szafki. Wyciągnęła z niej stary notes. — W tym domu nigdy nie ufałam twojemu mężowi.
Ani jego matce. Dlatego po ślubie zrobiłam tak, że jeśli kiedykolwiek będziesz mieć kłopoty, masz gdzie wracać. Otworzyła notes. Na jednej z kartek był numer telefonu.
— To mój daleki kuzyn. Mieszka na wsi, dwie godziny stąd. Znasz go? Staszek.
Za młodu robił interesy z różnymi ludźmi. Jeśli ktoś może ci pomóc, to on. — Mamo, nie chcę mieszać do tego rodziny. — Elu, to nie jest mieszanie.
To ratowanie siebie i swojego dziecka. Wstałam, wzięłam notes. Schowałam go do kieszeni, ale w głowie cały czas krążyła mi jedna myśl. Są na to za sprytni.
Trzeba im zabrać ich własną broń. Trzeba ich nagrać. Następnego dnia zadzwoniłam do pracy i wzięłam urlop. Tłumaczyłam, że mam problemy rodzinne.
Nikt nie pytał o szczegóły. Zuzia została u mojej matki. Powiedziałam jej, że mama musi załatwić ważne sprawy. Miałam nadzieję, że nie będzie za mną tęsknić zbyt mocno.
Wieczorem pojechałam do domu. Naszego domu. Marcowy wiatr smagał twarz, gdy stałam pod bramą z kluczem w dłoni. Otworzyłam drzwi.
W korytarzu paliło się światło. Z kuchni dochodziły głosy. — To ona — powiedział Marek. Oparłam dłoń o framugę.
Za stołem siedzieli Marek, Krystyna i Tomasz. — Elu — powiedział Marek, wstając. — Skąd ty się tu wzięłaś? — To mój dom.
Mam prawo tu być. — Ten dom należy do mnie — odpowiedział. — Pamiętasz? — Pamiętam.
Pamiętam też, że podstępem wymusiłeś podpis. — Nie wymuszałem. Byłaś na to zgodna. Weszłam do kuchni.
Zatrzymałam się przy stole. — Wiem o wszystkim. O chorej matce, o lekarzu, o karcie SIM, o kupcu za czterysta pięćdziesiąt tysięcy. Krystyna pobladła.
— Nie wiem, o czym mówisz. — Wiem, bo wczoraj stałam pod twoim oknem. Słyszałam całą rozmowę. Cisza.
Marek spojrzał na Tomasza. Tomasz spojrzał na Krystynę. — Ty… — Marek zrobił krok w moją stronę.
— Ty szpiegowałaś nas? — Musiałam. Bo nie chcecie sprzedać tego domu. Chcecie mnie z niego wyrzucić.
Od początku. Od lat. Odkąd zmarł mój ojciec i odziedziczyłam to mieszkanie, tylko czekaliście, żeby mi je zabrać. Krystyna wstała.
Miała twarz wykrzywioną złością. — To nie jest twoje mieszkanie, tylko mojego syna. Ty tylko weszłaś do rodziny. — To ja spłacałam kredyt przez osiem lat.
To ja odnawiałam ten dom po tym, jak twoja rodzina zostawiła go w ruinie. A wy, gdy tylko Marek stał się właścicielem, od razu zaczęliście planować, jak pozbyć się mnie i mojej córki. — Dość! — krzyknął Marek.
Sięgnęłam do torebki. Wyciągnęłam telefon i położyłam go na stole. — Mam to wszystko nagrane. Całą wczorajszą rozmowę.
Kartę SIM, kupiec, pieczątki. Mam też rozmowę, w której próbowałeś mnie oszukać, że moja matka jest chora. Marek zbladł. Zrobił krok do tyłu.
— Kłamiesz. — Nie kłamię. Sprawdź — powiedziałam, przesuwając telefon w jego stronę. Nie wziął go.
Ale widziałam, że się boi. Tomasz również. — Czego chcesz? — zapytał cicho Krystyna.
— Chcę, żebyście zniknęli z mojego życia. Chcę ten dom. Chcę mieć pewność, że Marek nie ma do niego żadnych praw. — Dom należy do…
— Do kogo? — przerwałam jej. — Do kogo należy dom, na który patrzyłam codziennie przez osiem lat, płacąc kredyt? Którego ściany własnymi rękami malowałam?
Którego podłogę kładłam razem z ojcem? — Dom należy do Marka — powiedziała twardo Krystyna. — Masz to w umowie. — Mam też nagranie, że planowaliście pozbawić mnie mieszkania pod fałszywym pretekstem.
I wiem, że gdybym poszła z tym na policję, nie mielibyście mnie za co oskarżyć, ale ja mam coś na was. Podniosłam telefon. — Ja mam wszystko. I jeśli nie podpiszesz teraz, przede mną, że zrzekasz się wszelkich praw do tego domu na rzecz naszej córki, to pójdę z tym do prokuratury.
Zobaczymy, czy teściowa lubi wstawiać się za synem, gdy ten siedzi w areszcie za próbę oszustwa. Marek patrzył na mnie. Widziałam, jak toczy się w nim walka. Złość.
Strach. Rozpacz. — Podpiszę — powiedział w końcu przez zaciśnięte zęby. — Nie!
— krzyknęła Krystyna. — Synu, nie możesz! — Muszę. Ona ma wszystko.
A jeśli pójdzie na policję, to koniec. Koniec z nami wszystkimi. Podszedł do stołu. Wziął długopis, podpisał dokument, który mu podałam.
Nawet go nie przeczytał. — Zadowolona? — zapytał z goryczą. — Niezupełnie.
Ale to początek. Chcę też mieć pewność, że nigdy nie zbliżysz się do Zuzi. Żadnych kontaktów. Ani ty, ani twoja matka, ani Tomasz.
— To moja córka… — Twoja córka, która o mało co nie została bez dachu nad głową przez twoją zachłanność. Twoja córka, którą chciałeś wyrzucić na bruk, żeby ratować nieistniejącą chorobę babci. Nie.
Nie będziesz miał prawa do niej. Marek patrzył na mnie z nienawiścią w oczach. Ale podpisał. Podpisał wszystkie papiery, które przed nim położyłam.
Nawet nie wiedział, co dokładnie. Wiedział tylko, że musi. Gdy skończył, schowałam dokumenty do torby. — Wyjeżdżam — powiedziałam.
— Jutro rano. Ty możesz zostać w tym domu, dopóki nie znajdę kupca. Ale na moich warunkach. I pamiętaj — mam nagrania.
Wszystko. Wyszłam z kuchni. Za moimi plecami rozległ się głos Krystyny. — Ty przeklęta…
Zamknęłam drzwi. Za sobą zostawiłam dom, w którym żyłam przez dziesięć lat. Dom, który kochałam. Dom, który oni próbowali mi odebrać.
Nie wiem, czy podjęłam właściwą decyzję. Ale wiem jedno — nie oddałam im siebie. Nie oddałam im Zuzi. Nie oddałam im mojego życia.
Wsiadłam do samochodu. Przede mną leżała droga do domu mojej matki. A w niej — Zuzia, która czekała na mnie z uśmiechem na twarzy.
I mimo wszystko, po raz pierwszy od dawna, poczułam, że mogę oddychać.