Deszcz wsiąkał w mój stary wełniany płaszcz, gdy stałam na ganku domu, który już nie był mój. Przez okno kuchni widziałam ciepłe światło i słyszałam śmiech Pauliny, synowej, która trzy dni po pogrzebie Jakuba oznajmiła, że to ona dziedziczy wszystko. Trzy miliony złotych, warsztat, biblioteka pełna jego notatek – wszystko przeszło w jej ręce, a mnie kazała się wyprowadzić do pokoju nad garażem. Pamiętam, jak gładziłam jego płetę jak dziecko, jak przytulałam policzek do zimnej stalowej linijki w warsztacie, gdzie wciąż unosił się zapach metalu i oleju.
Żelazo jęczało w ciszy, a mnie chciało się krzyczeć, ale tylko naciągałam pled na ramiona i szeptałam do ciemności: „Jakubie, synku, wybacz mi”. Taki był przezorny, zawsze o krok do przodu – znajdowałam jego karteczki w książkach, w kieszeniach starych płaszczy: „Mamo, nie zapomnij o cynamonie do strudla”. Śmiałam się do łez, gdy je znalazłam. Paulina stopniowo przestała wołać mnie do stołu.
Kiedyś nakryłam dla nas obiad, postawiłam czajnik, ale ona weszła, spojrzała na jeden talerz i powiedziała: „Nie licz na to, że będę cię utrzymywać”. Trzymała chusteczkę, udawała, że płacze na pogrzebie, a teraz w jej oczach świecił triumf. Próbowałam coś odpowiedzieć, ale język przykleił mi się do podniebienia. Przycisnęłam rękę do piersi, żeby serce nie wyskoczyło, i wyszłam na śliską drogę.
Mijały dni. Dowiedziałam się, że zamówiła biały marmur do biblioteki Jakuba – chciała przerobić ją na salon. Transakcja w salonie samochodowym nie doszła do skutku, bo ktoś anulował jej zamówienie. Dzwoniła do banku, do biur, do znajomych, ale nikt nie chciał z nią rozmawiać.
Sąsiedzi pisali do mnie: „Elżbieto, jesteś dobrą kobietą”. Wiedziałam, że doprowadza ją to do szaleństwa, bo kiedyś byłam cieniem w domu, a teraz to moja cisza kierowała jej losem. Pewnego wieczoru, gdy siedziałam w swoim pokoju, usłyszałam pukanie do drzwi. Paulina stała w deszczu, mokra, z rozczochranymi włosami, i klęczała na progu.
„Elżbieto, błagam, pomóż mi” – wykrztusiła. „Ostrowski powiedział, że w przypadku nieludzkiego traktowania matki spadkobiercy cały majątek przechodzi do funduszu dziedzictwa Piotrowskich. I wiesz co? Ty masz nim zarządzać”.
Patrzyłam na nią, czując, jakbym cały czas stała w lodowatej wodzie, a teraz powietrze znowu wypełniło mi płuca. Zgodziłam się. Od tamtej pory od rana do wieczora piszę raporty, odbieram telefony, witam nauczycieli, którzy przychodzą do biblioteki Jakuba – tej prawdziwej, wypełnionej jego książkami, nie marmurem. Paulina czasem wchodzi do biura i patrzy na mnie z nienawiścią, ale nic nie mówi.
Bo wie, że jedno słowo z mojej strony i straci wszystko. Ale nie powiem go. Nie dlatego, że ją chronię. Dlatego, że Jakub zawsze powtarzał: „Mamo, nie zapomnij o cynamonie do strudla”.
Więc pilnuję jego domu, jego książek, jego imienia. I każdego wieczoru stawiam na stole jedną łyżkę – jego łyżkę.