Przez trzy lata mąż jeździł do wuja, którego nie było
W dziewiątą rocznicę ślubu postawiłam na stole pieczoną kaczkę, buraczki i mały sernik z cukierni przy rynku. Marek wrócił z pracy przed osiemnastą, pocałował mnie w policzek i powiedział, że ładnie pachnie. Pół godziny później zdjął z haczyka klucze do samochodu.
— U wujka Władka znowu wysiadł piec — powiedział, wkładając kurtkę. — Nie mogę go zostawić na noc bez ogrzewania.
Za oknem był początek września, ciepły i suchy. Spojrzałam na dwie świece, które zdążyłam zapalić, a potem na jego pusty talerz.
— Dzisiaj też musisz jechać?
Marek poprawił zamek kurtki. Powiedział, że starszy człowiek nie wybiera dnia na awarię, po czym wyszedł. Drzwi zamknął cicho, jak zawsze.
Miałam wtedy czterdzieści dziewięć lat. Dziś mam pięćdziesiąt trzy i wiem, że przez długi czas człowiek potrafi omijać prawdę tak samo, jak omija się pękniętą płytkę w kuchni. Widziałam ją codziennie, ale nauczyłam się stawiać stopę obok.
Przez prawie trzy lata Marek wychodził wieczorami do wuja mieszkającego podobno w małej wsi pod Kielcami. Raz trzeba było zawieźć leki, innym razem naprawić kran, odebrać receptę albo porozmawiać z administracją domu opieki, do którego wuj nie chciał się przenieść. Nigdy go nie poznałam. Marek tłumaczył, że Władek po udarze wstydzi się obcych i nie życzy sobie wizyt.
Jego matka, Teresa, także nie pojawiała się w naszym mieszkaniu. Marek twierdził, że od lat nie utrzymują kontaktu. W dolnej szufladzie biurka trzymał tylko jedno stare zdjęcie: Teresa stała przed blokiem z młodą kobietą i kilkuletnim chłopcem. Kiedy kiedyś zapytałam, kim są pozostali, zamknął szufladę i odpowiedział, że to dawne rodzinne sprawy.
Tamtego wieczoru nie zjadłam kolacji. Zmyłam dwa talerze, schowałam kaczkę do lodówki i zaczęłam szukać numeru do wuja. W starym notesie telefonicznym Marka znalazłam nazwisko „Władysław Kurek” oraz numer stacjonarny.
Odebrała kobieta. Mówiła cicho, jakby w sąsiednim pokoju ktoś spał. Przedstawiłam się i poprosiłam, żeby przekazała Władkowi, że Marek wróci później, bo obchodzimy rocznicę ślubu.
— Jest pani żoną Marka? — zapytała.
— Od dziewięciu lat.
Po drugiej stronie przesunięto krzesło.
— Władek zmarł siedem lat temu.
Położyłam notes obok filiżanki i wstałam, żeby nastawić wodę. Kobieta przedstawiła się jako Krystyna, wdowa po wuju. Powiedziała, że Marek nie odwiedzał ich od pogrzebu, a z Teresą prawie nie rozmawia. Nie wiedziała, dokąd jeździł, ale na pewno nie do jej domu.
Marek wrócił przed dwudziestą trzecią. Pachniał mydłem, jakby umył ręce tuż przed wyjściem. Zapytałam, czy piec udało się uruchomić.
— Na razie tak — odpowiedział. — Wujek już śpi.
Wyjęłam sernik z lodówki i ukroiłam sobie cienki kawałek. Nie wspomniałam o telefonie. Chciałam najpierw zobaczyć miejsce, do którego przez trzy lata zabierał nasze wspólne wieczory.
Następnego dnia pojechałam za nim. Nie skręcił w stronę wylotówki, tylko przejechał przez pół miasta i zatrzymał się przed zwykłym blokiem z odrapaną klatką schodową. Z samochodu wyjął siatkę z zakupami i teczkę, w której zwykle trzymaliśmy dokumenty z banku.
Drzwi na drugim piętrze otworzył mu chłopak, może szesnastoletni. Marek objął go jedną ręką, potem wszedł bez pukania. Chwilę później w kuchennym oknie zobaczyłam Teresę. Nalewała zupę do talerzy, a obok niej stała kobieta ze starego zdjęcia.
Nie zapukałam. Wróciłam do domu i zadzwoniłam do Krystyny. Tym razem opowiedziała mi więcej. Młoda kobieta nazywała się Agata. Jeszcze przed naszym poznaniem była z Markiem i urodziła syna, Kacpra. Marek nie uznał dziecka, a gdy sąd rejonowy zarządził badanie ojcostwa, wyjechał do pracy za granicę. Teresa pomagała Agacie i przez lata nie chciała znać własnego syna.
Trzy lata wcześniej Marek wrócił do nich. Kacper miał problemy w szkole i zaczął pytać o ojca. Marek zgodził się na badanie DNA, uregulował część zaległych alimentów i zaczął przychodzić. Agacie powiedział, że mieszka sam po rozwodzie.
Spotkałam się z nią dwa dni później w małej kawiarni przy dworcu. Przyniosłam akt małżeństwa i zdjęcie z naszej ostatniej Wigilii. Agata długo patrzyła na datę, a potem przesunęła dokument z powrotem w moją stronę.
— Mówił, że była żona wyjechała do córki — powiedziała.
Nie mieliśmy córki.
Tego samego wieczoru usiedliśmy wszyscy w kuchni Teresy. Na stole stała herbata, niedokończona zupa i teczka z potwierdzeniami alimentów. Kacper został w swoim pokoju, ale przez cienkie drzwi było słychać przesuwane krzesło.
Marek najpierw mówił o wstydzie. Potem o tym, że chciał naprawić relację z synem, lecz bał się mojej reakcji. Uważał, że gdyby powiedział prawdę od razu, nie pozwoliłabym mu jeździć. Agacie nie wyznał, że jest żonaty, bo obawiał się, że odbierze mu kontakt z Kacprem.
— Nie chodziło o pozwolenie — powiedziałam. — Zrobiłeś z nas dwie kobiety, które miały znać tylko wygodną dla ciebie część życia.
Teresa wytarła stół, choć był czysty. Przyznała, że od początku wiedziała o naszym małżeństwie. Milczała, bo po tylu latach chciała, żeby wnuk wreszcie miał ojca.
Agata wstała pierwsza. Otworzyła drzwi do pokoju syna i powiedziała Markowi, żeby tego wieczoru już z nimi nie rozmawiał. Ja położyłam na stole obrączkę, ale nie robiłam z niej przedstawienia. Zostawiłam ją obok teczki z alimentami i wróciłam do mieszkania.
Rozwód trwał prawie rok. Marek próbował tłumaczyć, że nie miał romansu, jakby to zamykało sprawę. Kacper utrzymał z nim kontakt, choć spotykali się rzadziej. Z Agatą wymieniłyśmy kilka wiadomości dotyczących dokumentów i później przestałyśmy do siebie pisać.
Przy podziale rzeczy najdłużej spieraliśmy się nie o mieszkanie, lecz o raty kredytu i samochód, którym Marek jeździł na swoje wieczorne wizyty. W kancelarii prawnej siedział naprzeciwko mnie i przez pół godziny liczył faktury za naprawy. W końcu zabrał auto, narzędzia oraz stary notes telefoniczny. Sernikową paterę zostawił, choć dostałam ją od jego matki.
Teresa zadzwoniła do mnie przed pierwszą Wigilią po rozwodzie. Zapytała, czy mam jeszcze zdjęcie jej syna z naszego ślubu. Wysłałam je pocztą razem z kilkoma fotografiami, których nie chciałam trzymać. Nie dołączyłam listu.
Stół z tamtej rocznicy nadal stoi w mojej kuchni. Na blacie został mały ślad po wosku, którego nie udało mi się usunąć. Czasem kładę na nim filiżankę, dokładnie w tym miejscu, i jem kolację, zanim zrobi się zimna.