W sobotę rano obudziło ją zimne światło sączące się przez szczelinę w zasłonach. To był ten sam pokój, ten sam sufit, ten sam ciężar w klatce piersiowej, który znała od lat. Anna przewróciła się na bok i spojrzała na pustą połowę łóżka. Dawid spał już na dole, na kanapie w salonie, żeby nie wstawać o piątej.
Tak przynajmniej tłumaczył. Za pięć dni niedziela. Za pięć dni trzydzieścioro krewnych jego rodziny zasiądzie przy długim stole w salonie, a ona, Anna, od świtu będzie kroić, smażyć, podgrzewać i przekładać, aż gałki od szafek w kuchni wyryją w jej dłoniach głębokie wgłębienia. Nikt nie zapytał, czy podoła.
Nikt nigdy nie pytał. Teściowa, pani Barbara, już dwa tygodnie temu telefonicznie wydała dyspozycję: „Aniu, zrób schabowe dla wszystkich, ja zajmę się ciastem”. Dawid wtórował jej, nie podnosząc wzroku znad telefonu: „Mamo, nie martw się, Anna się tym zajmie”. A potem spojrzał na nią tak, jakby właśnie zawieszał jej na szyi niewidzialną tabliczkę z napisem „dziękuję za posłuszeństwo”.
Zeszła na dół cicho, stąpając po schodach na palcach. W kuchni czekały już tłuste patelnie i stara plama po sosie, której nikt nie zauważył, bo to ona zwykle szorowała blat po tym, jak Dawid przyniósł z piwnicy słoiki, które trzeba było odkurzyć i przetrzeć na błysk. Zaczęła się gimnastyka grzecznej gospodyni: włączyła ekspres, nalała sobie kubek, po czym otworzyła lodówkę, żeby zaplanować dzień. Dawid wszedł do kuchni w samych spodenkach, drapiąc się po brzuchu.
„Pomóc ci w czymś? ” – zapytał machinalnie, już kierując się do szafki po płatki. „Też byś mi pomógł, ale musisz wiedzieć, że wszystko mam pod kontrolą” – odpowiedziała, wciskając w głos kruchą radość. „No właśnie.
Dasz radę. ” Pocałował ją w czubek głowy, po czym zniknął w łazience. Usłyszała szum wody. Potem wrócił, wyraźnie już spakowany, w koszuli, z krawatem przerzuconym przez ramię.
„Cholera, za godzinę mam mecz o dziewiątej. Nie zjadłbym czegoś szybko, coś ty byś zrobiła? Może jajecznicę? ”
To nie było pytanie.
W trzydzieści sekund wyjęła jajka z lodówki, rozbiła je do miski, dodała mleka, soli i pieprzu, a on stał przy drzwiach, odpisując na wiadomości, ani razu nie podnosząc wzroku. Chwycił talerz z gotowym daniem, przepychając się obok niej, a jego łokieć zahaczył o jej przedramię. „Kochana jesteś. Jak wrócę, to wezmę tylko prysznic i przygotuję się na jutro.
Tak, wiem, obiecałem. Ale to nie potrwa. Mama dzwoniła, że o dwunastej trzeba będzie podjechać po stolik do ciasta. ”
Anna nic nie powiedziała.
Stała przy zlewie, patrząc na kafelki, i nagle zobaczyła siebie z boku: kobietę w średnim wieku, w zbyt ciasnych szortach, z kuchenną ścierką w dłoni, która właśnie poświęciła swoje sobotnie przedpołudnie, żeby jej mąż mógł wygodnie usiąść na trybunach. I ta myśl, że to jest właśnie jej życie, uderzyła w nią ze zdwojoną siłą. Nie po raz pierwszy. Ale po raz pierwszy znalazła w sobie tę dziwną, cichą odpowiedź: „Nie”.
Weszła na górę, zamknęła drzwi sypialni i zdjęła z wieszaka torbę podróżną. Do środka wpadła bielizna na zmianę, szczoteczka, koszula nocna. Na dno torby – ulubiony szalik. Obok torebki w pośpiechu rzuciła mały portfel z dokumentami i telefonem.
Napisała krótką wiadomość do rodziców, którzy mieszkali dwadzieścia minut drogi autobusem. „Ubierzcie się ładnie. Za godzinę po was przyjadę. ”
Potem otworzyła szafę Dawida, położyła rękę na jego koszuli, chwilę zawahała się, po czym zatrzasnęła drzwi.
Wyszła bocznymi drzwiami, prowadzącymi do ogrodu, i ani razu się nie obejrzała. Wsiadła do małego miasta i dopiero gdy wycofując z podjazdu, spojrzała w boczne lusterko, poczuła, że drętwieje jej brzuch. Ale skręciła w prawo, w kierunku domu rodziców. Pan Jan i pani Maria mieszkali w starym bloku.
Anna zostawiła samochód na zakazie i wbiegła do środka. Drzwi były otwarte. Rodzice siedzieli w kuchni przy stole, mama w kwiecistej sukience, tata w starej marynarce. „Mamo, tato – powiedziała, opierając dłonie na oparciu krzesła, żeby nie uciekł jej głos.
– Pakujcie się. Lecimy do Rzymu. ”
Pani Maria zamarła z filiżanką w ręku. Pan Jan otworzył usta.
„Córciu, ale my nie mamy takich oszczędności” – wychrypiał. „Nie musicie mieć. Ja mam. Lecimy dziś, ale najpierw ruszymy bez transferu, bo leci się prosto.
Tylko proszę, nie stójcie tak. Jedna torba na głowę, ciepłe skarpety, dobra książka. ”
Pani Maria chwyciła torebkę, z której wysypywały się chusteczki, i nagle wybuchnęła takim śmiechem, że aż pochyliła się nad stołem. „Do Rzymu!
Słyszysz, Jaśku? Nasza córka wybiera się do Rzymu! Na prawdziwe wakacje! ”
Pan Jan milczał chwilę, patrząc na swoją córkę tak, jakby widział ją po raz pierwszy.
Potem wstał, podszedł do niej, objął ją mocno, niezbyt długo. Wychodząc, rzucił w stronę żony: „Mario, weź mój granatowy sweter. I tę szarą czapkę. Będzie chłodno wieczorem.
”
W drodze na lotnisko matka ściskała w ręku pęk kluczy, a ojciec cały czas patrzył przez boczną szybę, jak dziecko, które pierwszy raz widzi miasto. Pani Maria szeptem powtarzała w kółko: „Tyle lat prosiłam tatę, żeby wzięli nas gdzieś, choćby do tego Łodzi, a on zawsze: praca, dom, podwórko. A tu proszę. Rzym.
Rzym. ”
Na lotnisku Anna zaparkowała na krótkim postoju, chwyciła torbę i poprowadziła rodziców do hali odlotów. Weszli przez szklane drzwi, a z głośnika popłynął komunikat. Pani Maria stanęła nagle na środku pasa startowego z rozbiegu, złapała córkę za rękaw i powiedziała cicho: „Słuchaj no.
Ty chyba oszalałaś. A Dawid? Przecież on w niedzielę spodziewa się gości. ”
„To nie będzie jego niedziela, mamo” – odpowiedziała Anna.
Przy odprawie stanęły tylko dwie osoby przed nimi. Pani Maria podeszła do szyby, za którą widać było płytę lotniska, i zaniemówiła. Pan Jan przykleił nos do szyby obok niej, jak dziecko przy sklepie z zabawkami. „Nigdy bym nie pomyślała, że kiedyś wejdę do środka” – szepnęła matka.
Anna wzięła ją pod ramię. „Mamo, właśnie zaczęliśmy. ”
Minęły kontrolę bezpieczeństwa, wylądowały na hali odlotów, dopiero wtedy sięgnęła po telefon. Trzydzieści nieodebranych połączeń od Dawida.
Jedna wiadomość od niego: „Aniu, gdzie ty do cholery jesteś? Goście mogą zacząć zjeżdżać o trzynastej. Mama pyta, czy już przygotowałaś wszystko na jutro. ”
Z wyczuciem przeczytała wiadomość raz, potem drugi, potem zgasiła ekran i włożyła telefon do kieszeni kurtki.
Samolot wystartował z poślizgiem dokładnie o godzinie 14:05. Anna siedziała w środkowym fotelu, między ojcem przy oknie a matką przy przejściu. Pan Jan trzymał w sztywnej dłoni karta pokładową, pani Maria zamknęła oczy, łapiąc powietrze, gdy silniki nabierały mocy. Anna położyła głowę na oparciu.
Zza szyby widać było, jak Warszawa kurczy się do maleńkiej plamki, a wraz z nią zostawała w niej cała lista rzeczy do zrobienia, wszystkie niedopieczone ciasta, wszystkie milczenia przy niedzielnym obiedzie, cała ta udawana gra w idealną rodzinę. Do Rzymu dolecieli wczesnym wieczorem. Z samolotu wysiadła Anna, a potem rodzice, których nogi ugięły się po raz pierwszy na obcej ziemi. Pan Jan cały czas powtarzał, że to wszystko mu się śni, a pani Maria przytrzymała się za serce, gdy weszli do hali przylotów i owiał ich ciepły, włoski wieczór.
W oddali widać było wzgórza, na jednym z nich błyszczały światła wiecznych budynków. W taksówce powiedziała po polsku, powoli i wyraźnie: „Dzień dobry. Proszę do hotelu przy centrum. ” Po czym do rodziców: „Możecie na mnie liczyć, że wszystko wam pokażę.
”
Zameldowali się w eleganckim hotelu przy wąskiej uliczce. Portier wziął ich walizki, a pan Jan o mało nie podskoczył, gdy posadził je obok windy. W pokoju pani Maria otworzyła okno i wpuściła do środka gwar rozmów toczonych po włosku, zapach kawy i rozgrzanych chodników. Anna położyła dłonie na jej ramionach: „Idź, weź prysznic.
Potem pójdziemy na obiad. ”
Zostawiła rodziców samych, żeby mogli odetchnąć, i wróciła do swojej części apartamentu. Dopiero wtedy wyjęła telefon. Zanim zdążyła go uruchomić, ekran rozświetlił się połączeniem.
Dawid. Odebrała. „Aniu, ty naprawdę gdzieś wybyłaś? Nie mamy czasu na żarty.
Wychodź stamtąd natychmiast. Jeszcze zdążysz przygotować schabowe. Wracaj, jest dwudziesta, a ja nie mam nawet ręcznika na jutro! ”
„Dawidku” – przerwała mu.
„Jestem w Rzymie. ”
Chwila ciszy. „Co zrobiłaś? Że co?
Do Rzymu? Oszalałaś? To jest właśnie twój pomysł na udawanie dorosłej osoby? Uciekasz tydzień przed świętami, tuż przed niedzielnym obiadem, bez żadnego wysłuchania naszego zdania?
”
„Nie mam zamiaru cię słuchać. Nie tym razem. ”
„Ania. Posłuchaj mnie.
To nie przystoi, żebyś tak postąpiła. Mama dzwoniła, pytała o ciebie. Miała pretensję, że odbieram telefony zamiast pomagać jej w domu. Zawstydziłaś ich.
Zawstydziłaś nas. Jesteś niewdzięczna, wiesz? Bo taka młoda kobieta powinna… cholera, no wiesz, jak to jest.
Cała rodzina ma swoje potrzeby. ”
„Twoja matka ma cały czas” – powiedziała Anna cicho, wyraźniej. „Jestem jej synową, a nie służącą. ”
„Wiesz, że wcale tak nie myślisz.
”
„Wiem. Ja wiele rzeczy musiałam przemyśleć. I wiesz, co powiedz mi, Dawidzie? Kiedy ostatni raz zdarzyło się, żebyś wszedł do kuchni, żeby za mnie umyć choćby jedną szklankę?
Nie pytaj, po co przyszłaś. Po to, żeby zjeść, a potem wrócić do salonu. ”
W słuchawce zapadła cisza przetykana oddechem. „Bardzo cię proszę.
Wróć. Obiecam, że załatwimy to jakoś. ”
„Zbyt późno. Lecę do szpitala jutro rano.
To znaczy nie do szpitala, tylko do Rzymu. Już jestem na miejscu. Dobrej nocy, Dawidku. ”
Rozłączyła się i włożyła telefon do kieszeni.
Czuła, że drżą jej ręce, ale nie płakała. Chyba naprawdę skończyły jej się już łzy. Następnego dnia rano zaprowadziła rodziców na przystanek autokarów. Pan Jan ocierał kąciki oczu, patrząc na kopułę Świętego Piotra.
Pani Maria stanęła na środku ulicy, w środku wycieczkowego tłumu, i powiedziała zaskakująco dobitnie: „Słuchaj, córciu. Wracamy do siebie – stwierdziła nagle. – Mamy dwadzieścia minut do odjazdu autobusu, który obwozi bocznymi uliczkami. Chodź, tato.
”
„Mamo, ja wrócę po was po obiedzie. ”
„Aniu, my nie jesteśmy turyści. My jesteśmy dorośli. Wystarczy, że ty się ciągle nami opiekujesz.
Jedź, zajmij się swoim życiem. My tutaj damy sobie radę. A jak nie damy, to zapytamy kogoś po polsku, na pewno spotkamy jakąś polonijną wycieczkę. ”
Anna chciała zaprotestować, ale pan Jan chwycił ją pod ramię i ścisnął w milczeniu.
W jego oczach widniało coś, co znała z dzieciństwa: spokój. Wzięła głęboki oddech. „Dobrze więc. Ale obiecajcie, że będziecie do mnie dzwonić.
”
„Oczywiście, córeczko. Lecisz w swoją stronę. Tylko weź ciepłe buty, bo w tym mieście wieczorami bywa chłodno” – rzuciła matka, już znikając w ciżbie. Anna stała na placu, aż zaschnęły im za nim drzwi autobusu, który odjeżdżał z krawędzi.
Potem spojrzała na mapę w telefonie, wyszukała najbliższą klinikę, złapała taksówkę i podała adres. Klinika mieściła się w starej kamienicy. W środku pachniało środkami dezynfekcyjnymi i kawą. Recepcja odesłała ją na drugie piętro, na oddział onkologii.
Poszła korytarzem, czując, jak każdy krok przybliża ją do drzwi, przed którymi zatrzyma prosto. Drzwi do małej sali były uchylone. Zza nich dobiegał głos matki Dawida. Anna poznałaby go wszędzie – ten ostry, komendowy ton.
„Mówiłam, że jak zamówisz mi urodziny w tym twoim nędznym barze, to nie przyjdę. Nie muszę cię zadowalać, bo mam to gdzieś. Zobaczysz, ciebie też nikt nie będzie chciał, jak się zestarzejesz. Pani Wando, proszę to zabrać.
”
Anna przełknęła ślinę i zapukała w futrynę. Pani Maria, bo to była ona, leżała w łóżku. Pod oczami miała cienie. Ta sama Maria, która piętnaście lat temu oliwiła zasuwę, gdym weszła do tego domu, a teraz cała siła z niej uszła.
Obok łóżka, na tacy, stał nietknięty rosołek. „O. Popatrz, kto przyszedł. Nasza pani synowa.
Jak udało ci się uciec z kuchni, córeczko? ”
Anna usiadła na krześle obok. „Dzień dobry, mamo. Jak się czujesz?
”
„O, ja to zawsze wiem, jak się czuję. Po prostu jestem trochę zmęczona. Ale to nieporozumienie. Tak naprawdę to czuję się świetnie.
Jak na swój wiek. ”
„Słyszałam, co powiedziałaś do tej pani. ”
Barbara prychnęła. „I co z tego?
”
„Jesteś dla ludzi okropna. ”
„A tobie to się nie podoba? Moja droga, ja nie potrzebuję, żebyś mnie wychowywała. ”
„Przez piętnaście lat” – powiedziała Anna cicho, patrząc jej prosto w oczy – „robiłam wszystko, żebyś ty była zadowolona.
Sprzątałam, gotowałam, milczałam, kiedy ty oceniałaś moją kuchnię, moje ubrania, moje życie. A ty nigdy – rozumiesz? – nigdy nie podziękowałaś. Nie wiem, czy byłaś po prostu zbyt dumna, czy za bardzo bałaś się, że jak powiesz dobre słowo, to stracisz kontrolę.
”
Barbara milczała. Gdyby ktoś w tym momencie wniósł grzechotkę, nie zareagowałaby. „Mogłabym kłamać” – powiedziała w końcu. „Mogłabym ci powiedzieć, że jesteś wspaniała.
Ale to nie jest w mój stylu. Przyszłam tu, bo z całej rodziny tylko ty masz szansę zrozumieć. Wiem, jak to jest, kiedy wszyscy myślą, że są ode mnie lepsi. Kiedy czułam wstyd, siadałam przy stole przy nich, oni się śmiali z mojej marynarki, a ja myślałam sobie: jeszcze wam pokażę.
”
„I pokazałaś. ”
„Tak, ale to był mój jedyny sposób. Ty masz inne wyjście. Ty umiesz rozmawiać, a ja tylko wydaję rozkazy.
Bo jak ktoś raz zacznie cię słuchać, to szybko można się przyzwyczaić. ”
Przez chwilę panowała cisza. Anna wstała, podeszła do okna, po czym odwróciła się do teściowej. „Wieczorem wychodzę z tą rodziną na kolację.
Nie chcę, żeby to była twoja gra w panią domu. Muszę powiedzieć o tobie Dawidowi. ”
Barbara wykrzywiła usta. „I co to da?
I tak nie uwierzy. Zawsze stawiał na swoją. ”
„W takim razie lepiej, żebyś to ty mu powiedziała. ”
Zanim zdążyła odpowiedzieć, w korytarzu rozległy się kroki.
Do drzwi zapukał mężczyzna w krawacie. „Przepraszam, że przeszkadzam. Szukam Anny. Przepraszam, bo dzwonili z recepcji, że przyszła pani do pani Barbary.
”
Anna wstała, wyszła na korytarz. „Tak? ”
„Pani mąż, Dawid, czeka na dole. Mówi, że ma pani natychmiast zejść.
”
Anna poczuła, jak serce jej wali. Kiwnęła głową, wróciła do pokoju, wzięła torebkę. „Dawid przyjechał. Porozmawiamy.
Ale proszę cię, nie musisz mnie bronić. Ja tylko chcę, żebyśmy wszyscy poradzili sobie z tą sytuaczą. ”
„A kto mówi o obronie? Tylko wróć wieczorem, to przynajmniej zobaczy, że się przejmuję.
”
Anna zeszła na dół. W hallu stał Dawid. Nieogolony, w podróżnej kurtce, z podkrążonymi oczami. Gdy ją zobaczył, zrobił krok do przodu.
„Dobrze, że żyjesz” – powiedział, a jego głos był zdławiony. „A myślałeś, że co? Porwą mnie? ”
„Myślałem, że…
cholera, Ania. Naprawdę myślałem, że coś ci się stało. Przez całą noc nie spałem. Dzwoniłem.
Pisałem. Musisz wrócić. Ułożymy to. ”
„Ułożymy co?
Jutro w tym domu będzie dwadzieścia osób, a ja będę od rana kroić cebulę. ”
„Nie będzie. Żadnego obiadu. Rozmawiałem już z mamą.
Chociaż ona… no wiesz, chora. Ale powiedziała mi, że jesteś tu. I że jedzie tu po leczenie.
Przepraszam. Wiedziałaś? ”
Anna zamrugała. „Oświetliłaś mi?
Dawid, ja właśnie z nią rozmawiałam. Nic mi nie mówiłaś o leczeniu. ”
„A to nie jest po to, żebyś się mną opiekowała. Uspokój się.
Chodzi o to, że przyjechałem, żeby… żeby powiedzieć, że powinnaś wracać do domu. ”
„Nie wracam. Nie teraz.
”
„Dlaczego nie? Bo uciekłaś do Rzymu? Przecież to tylko dwa dni. Wróć na niedzielę, zrobimy obiad, przeprosisz mamę…
”
„Przepraszam? Kogo? Twoją mamę? A może samą siebie, że w ogóle dałaś się wyrzucić z kuchni, bo myślałaś, że tak trzeba?
” – głos jej się załamał. „Ja już nie chcę tak żyć. Dosyć mam bycia niewidzialną osobą, która odgaduje twoje potrzeby, zanim ty sam je sobie uświadomisz. ”
„To znaczy?
Chcesz odejść? ”
„Chcę, żebyś ty wreszcie zobaczył, że jestem człowiekiem. Że mam swoje zdanie, że potrafię podjąć własną decyzję. Właśnie znalazłam się tysiąc kilometrów stąd, żeby twoja matka poczuła, że nie jestem przedłużeniem jej nóg.
I wiesz co? Pierwszy raz od długiego czasu czuję, że oddycham. I że nie chcę wracać. A przynajmniej nie w taki sposób, w jaki stamtąd wyjechałam.
”
Zapadło milczenie. Dawid patrzył na nią długo. W końcu opadł na krzesło w hallu, chowając twarz w dłoniach. „Boże, ja jestem skończony.
” – powiedział cicho. Anna usiadła obok niego. Nie dotykając jej, powiedziała:
„Słuchaj. Rozumiem cię.
Twoja matka cię ukształtowała. Każdy syn w twojej sytuacji ma wyryte, że musi być wobec niej lojalny. Ale ty już nie musisz być małym chłopcem, który boi się, że mama się obrazi. Możesz zacząć żyć po swojemu.
”
„A co z tobą? Ty zawsze kręcisz się wokół rodziców, wokół swojej mamy i taty. ”
„To co innego. Oni nie czekają, aż będę ich obsługiwać.
Oni po prostu przyjechali do Rzymu, bo im na tym zależało. Zobacz, jak ta sytuacja wygląda z boku. ”
Dawid podniósł wzrok. „Przepraszam.
Przepraszam za wszystko. Za to, że nie widziałem, co się dzieje. Za to, że każałem ci być zawsze na każde zawołanie. I za to, że po raz pierwszy w życiu myślałem, że to normalne, że mam cię do pomocy, a nie do kochania.
”
Anna westchnęła. „To, co mówisz, to dobre słowa. Ale ja nie przyjechałam tu, żeby robić ci wyrzuty. Chcę, żebyś wiedział, że cię kocham.
Naprawdę. Ale nie w taki sposób jak dawniej, gdy byłam cieniem. I żeby coś w naszym małżeństwie zaczęło się zmieniać, muszę najpierw sama poczuć, że istnieję. ”
„Czyli czego potrzebujesz?
”
„Czasu. Tylko tyle. Ja wrócę do Warszawy, ale to nie będzie powrót do tamtego życia. Zmienię wszystko.
Jeżeli na to pozwolisz, to spróbujemy. Ale dopiero wtedy, gdy ogarniemy sprawę twojej mamy i powiemy twojej rodzinie, że koniec z udawaniem idealnej synowej, która jest tylko od kuchni. ”
Dawid stłumił łzę, która potoczyła mu się po policzku. „Więc nie uciekasz ode mnie?
”
„Uciekłam od siebie. To była moja ucieczka. I to zadziałało. A teraz chodź.
Pójdziemy na górę, do twojej matki, i powiemy jej wspólnie, że już nie będzie wywierała na nas presji. Bo oboje jesteśmy zmęczeni tym, że on wszyscy myślą, że wiemy lepiej. ”
Gdy weszli do sali, Barbara uniosła brwi. „O, wróciła gwiazda rodziny.
No i co, Dawidku, pogadałeś z żoną. Przepraszam, że zepsułam wam wakacje. ”
Dawid z ociąganiem podszedł do łóżka. „Mamo, przestań.
Nie ma nic do przepraszania. A jeśli chodzi o niedzielny obiad, to go odwołaliśmy. ”
„Słucham? Jak to odwołaliśmy?
Cała rodzina przyjdzie! „Powiedziałem, że go nie będzie. Bo najpierw chcę z tobą porozmawiać. Tu, teraz.
O tym, że nie pozwolę, żebyś traktowała Annę jak służącą. I że ty też musisz zrozumieć, że jestem dorosły. I że chcę, żebyś w końcu zaczęła szanować mój wybór. ”
Brwi powędrowały w górę.
„Co proszę? ”
„Powiedziałem, dosyć! – krzyknął Dawid, po czym opanował się i dokończył już ciszej: – Przepraszam, że muszę to powiedzieć aż tak. Ale to ty mnie tego nauczyłaś.
Mówiłaś: „Trzeba umieć postawić się w czyjejś skórze”. Więc postaw się w skórze Anny. Ona od dwudziestu lat sprząta po nas. A ty nawet nie powiedziałaś jej „dziękuję”.
Barbara milczała przez długą chwilę. W końcu przeniosła wzrok na Annę i powiedziała cicho:
„Ja… ja nie umiem. Dziękuję.
”
Anna zrobiła krok do przodu. „Co takiego? ”
„Powiedziałam, że nie umiem. Dziękuję.
Czy o to ci chodziło? Za tyle lat. Jesteś lepsza niż my wszyscy. Przepraszam.
I wiem, że jak wyzdrowieję, to nie zmienię się z dnia na dzień. Ale obiecam, że spróbuję. Chyba że wolicie mnie zostawić samą. ”
Pan Jan wstał, ale to pani Maria zatrzymała go ruchem ręki.
Podeszła do łóżka i wzięła Barbarę za rękę. „Barbaro. Jesteśmy rodziną. Nie zostawiamy swoich.
Dziękuję, że powiedziałaś to, co powiedziałaś. ”
Barbara zmrużyła oczy. „Tylko bez tych patetycznych wywodów. Czuję się przy tobie głupio.
”
„To dobrze. Znaczy, że wstyd ci za zachowanie. ”
Pani Maria zaśmiała się tak, że całe jej ciało zakołysało się na łóżku. Anna pociągnęła nosem, już lekko rozbawiona nieporadnością dwóch najbardziej upartych kobiet, jakie znała.
Wieczorem wyszli całą piątką do restauracji. Pan Jan wcisnął się w garnitur, który miał na wesele, pani Maria włożyła wszystkie lśniące rzeczy, jakie znalazła w torbie, a Dawid kupił za pośrednictwem aplikacji butelkę wina, na którą patrzył, jakby to była butelka kwasu. Była to stara trattoria z obrusami w czerwoną kratkę. Kelner przyniósł makaron, pizzę, risotto.
Pan Jan jadł lody pistacjowe, cmokając i kiwając głową, pani Maria wrzuciła monetę do fontanny jak nastolatka, a Barbara patrzyła na to wszystko spod przymrużonych powiek. Gdy Dawid nałożył jej na talerz drugą porcję tagliatelle, poklepała go po dłoni. Nie powiedziała nic więcej. Po kolacji wyszli na ulicę.
Rzym nocą pachniał jaśminem i spalinami, a z okien kamienic dobiegał śpiew. Dawid objął Annę w talii. „Zostaniemy jeszcze dwa dni? Dopiero co dotarliśmy.
”
„A obiad? ”
„Mama powiedziała, że ma w lodówce za dużo pierogów, żeby jeszcze o tym myśleć. A starsi i tak przeżyli całe życie bez naszego podglądania. ”
„W takim razie zostajemy.
Tylko musimy się stąd w ogóle nie ruszać, bo twojej mamie zrobi się przykro, że nie zaprosiliśmy jej do stolika. ”
„Zaprosimy. Tylko że ona nie zmieści się w żadnym wspólnym śpiewaniu. ”
Poszli powoli w stronę hotelu.
Anna zatrzymała się nagle na środku chodnika. Spojrzała na rodziców, którzy szli przodem, trzymając się pod ręce. Na teściową, która szła po drugiej stronie, z trudem, ale własnym rytmem. Na męża, który wolną dłonią ściskał jej palce.
I wtedy ona, która zawsze biegła, stała w miejscu. I przez pierwszą sekundę od bardzo, bardzo długiego czasu nie czuła się jak pomoc domowa, która musi gnać do kuchni, tylko jak część czegoś, co może mieć swoją cenę, ale warto. „Jedziemy do domu? ” – zapytał Dawid.
„Do domu – powtórzyła, czując ciężar tego słowa tak różny od tego, co znała do tej pory. – Tak. Jedziemy.
”
Ruszyli w ciemność, ale tym razem nie uciekali.