De slotenmaker zette zijn tas op de grond en keek naar het oude cilinderslot. “Dit is niet geforceerd,” zei hij, “dit is geopend met een sleutel. ” Wera voelde haar maag samentrekken, maar ze hield haar stem rustig. “En de tweede deur?
” De man knikte en liep naar de achterdeur van de berging, die uitkwam op de binnenplaats. Hij bestudeerde het slot even en schudde zijn hoofd. “Ook hier, geen krassen. Gewoon clean geopend.
”
Gisteren had Wera nog tegen haar man Marek gezegd dat ze het geld voor de eigen bijdrage van hun zoons schoolkamp wel zou regelen. Ze had zelfs geoefend hoe ze het zou brengen, hoe ze het zelfvertrouwen zou uitstralen. Maar vanochtend, toen ze de bovenste keukenkast opendeed om de huissleutels te pakken, was er iets anders. Een enveloppe, geen afzender, geen postzegel.
Ze had hem opengemaakt met een broodmes. Er zat één vel in, bedrukt met de officiële naam van de Belastingdienst. Een aanslag voor een bedrag waar ze nooit van had gehoord. En onderaan, in blauwe balpen, stond met strakke handgeschreven letters: “U heeft tot morgenochtend 9:00 uur.
”
Marek was al naar zijn werk. Zijn koffiekop stond nog in de gootsteen, zijn jas hing niet aan de kapstok. Ze had het papiertje teruggelegd en de kast gesloten. Ze had zichzelf gezegd dat ze het later zou bekijken, dat ze niet alles meteen dramatisch moest zien.
Maar om half negen belde haar schoonmoeder Grażyna op. Niet om te vragen hoe het ging. Ze vroeg of Wera “dat formulier” al had gevonden. Toen Wera zei dat ze niet wist waar ze het over had, zweeg Grażyna even.
Toen zei ze: “Dat wordt een moeilijke dag voor jullie. ”
Wera had opgehangen en naar het nummer van de Belastingdienst gebeld. De telefoniste had even moeten zoeken in het systeem. “Mevrouw, dit nummer is niet aan u gekoppeld.
Dit is een aanslag op naam van Marek Kowalski. U staat niet als mede-eigenaar vermeld. ” Wera had haar stem laag gehouden. “Maar het is wel ons gezamenlijke adres.
” De telefoniste was stil. Toen zei ze iets wat Wera niet meer losliet. “Mevrouw, dit is een interne sanctie. Dit soort documenten wordt alleen persoonlijk overhandigd of naar een geregistreerd adres gestuurd.
Er is geen digitale kopie. ”
Wera zat nu in de auto, vlakbij het appartement van haar schoonmoeder. Vanuit haar raam kon ze de parkeerplaats zien. En daar stond iets wat haar bloed deed bevriezen: de grijze sedan van Grażyna.
Naast een busje, zonder logo, met draaiende motor. Ze had gisteren nog gezegd dat ze naar de kust ging, twee weken weg. “Even bijkomen,” had ze gezegd, “de spanning van de afgelopen maanden. ” Maar ze was er nog.
Wera keek naar haar telefoon. Vier gemiste oproepen van Marek. Geen voicemail. Ze wist uit ervaring dat hij niet snel belde.
Hij was iemand die zijn frustratie in stilte droeg, die pas iets zei als hij het niet meer hield. Gisteravond had hij nog gevraagd waarom ze de extra creditcard had geblokkeerd. Ze had gezegd dat ze een afschrijving niet herkende, tweehonderd euro bij een garage in een stad waar ze nooit kwamen. Marek had zijn schouders opgehaald en gezegd dat hij misschien was vergeten te betalen bij de laatste APK.
Maar zijn ogen hadden haar niet aangekeken. Het busje trok op. Wera liet de motor draaien en volgde op afstand. Ze reden richting de rand van de stad, langs de oude fabriekshal, waar ’s avonds auto’s naartoe gingen die nergens geregistreerd stonden.
Ze kende de verhalen. Maar toen het busje uit het zicht verdween, zag ze iets op de grond liggen bij de ingang: een witte envelop. Ze had hem gepakt voordat ze zich bedacht, de randen waren licht gekreukt, maar het zegel was nog intact. Bovenin stond haar naam.
“Wera. ”
Ze opende hem nu in de auto, ademend alsof er iemand anders haar longen gebruikte. Binnenin zat geen papier. Het was een foto.
Een foto van haar eigen keuken, genomen van buitenaf, door het raam. De pot met peterselie op de vensterbank was goed herkenbaar, het licht van de lamp binnen, en de schaduw van een persoon die net buiten beeld stond. De datum onderaan de foto was van gisteren. Wera legde de foto op de bijrijdersstoel en staarde naar de rand van het busje waarvan de achterlichten in de verte verdwenen.
Haar telefoon ging weer. Marek. Ze nam op. “Waar ben je?
” Zijn stem klonk niet gehaast zoals anders. Rustig. Veel te rustig. “Ik ben onderweg naar huis,” zei ze.
“Ik moest even boodschappen doen. ”
“Oké,” zei hij. “Grażyna komt vanavond eten. Maak iets makkelijks, ze heeft een drukke dag gehad.
”
Wera voelde haar vingers rond de telefoon verstijven. Ze draaide haar hoofd naar de lege straat waar het busje was verdwenen. Haar hart begon te bonken en een koude golf trok van haar maag naar haar borst. “Ik weet niet hoe laat ik thuis ben,” zei ze toen, haar stem vlak.
“Blijf niet op me wachten. ”
Ze verbrak de verbinding voordat hij kon antwoorden. Ze voelde de stilstaande lucht in de auto, terwijl er plotseling een gevoel van beklemming over haar heen kwam. De man die haar net had gebeld en vroeg wanneer ze thuiskwam.
Dezelfde man van wie de schaduw misschien net op de foto stond. Zonder iets te zeggen draaide ze zich om, haar schouder raakte het stuur, en ze reed weg, de straat op die haar terug zou brengen naar dingen die ze liever niet ontdekte. Ze verloor geen seconde en reed rechtstreeks naar het politiebureau om aangifte te doen van stalking. Nee, ze had nog een andere bestemming in gedachten.
Ze moest eens goed naar het gezicht van Grażyna kijken als ze vanavond tegenover haar zat. En hoewel de nazomerzon laag door het stof van de voorruit scheen, voelde het alsof de avond al over haar heen was gevallen.