Zimny, niedzielny poranek w Częstochowie. Powietrze w głównym kościele parafialnym było tak gęste, że można by je kroić. Ponad trzysta osób wypełniało ławki z ciemnego drewna, czekając na najświętszy moment mszy świętej. Kolejka do komunii posuwała się powoli, krok za krokiem, w stronę ołtarza, gdzie ksiądz w złocistych szatach unosił hostię.
W samym środku tej kolejki szła Krystyna. A właściwie nie szła – ona płynęła. Szyja wyciągnięta dumnie do góry, wzrok wbity nieruchomo w krzyż, dłonie złożone idealnie na wysokości piersi, między palcami zwisał różaniec. Każdy, kto by na nią spojrzał, widział obraz nieskazitelnej świętości.
Widział kobietę, która od lat była filarem parafii, wzorem pobożności, moralnym autorytetem całej dzielnicy. Ale coś było strasznie nie tak. Kobiety z ławki z przodu zaczęły się szturchać łokciami. Szepty przeszły przez główną nawę jak lodowaty przeciąg.
Spojrzenia, które jeszcze przed chwilą podziwiały pobożność Krystyny, teraz wpatrywały się w jej dłonie z głębokim przerażeniem. Żywa, gęsta, rozmazana czerwień pokrywała jej palce, wewnętrzne strony dłoni i mankiety jasnego płaszcza. Jaskrawy kolor rozsmarował się też po nieskazitelnych brzegach beżowej wełny, niszcząc materiał nieodwracalnie. Wyglądało to tak, jakby przed chwilą popełniła straszliwą zbrodnię i zanurzyła ręce w świeżej krwi.
Ksiądz zamarł. Hostia zawisła w powietrzu. Oczy starego kapłana rozszerzyły się ze zdziwienia, a głos, którym zwykle przemawiał do wiernych z takim spokojem, zadrżał. – Krystyno, moje dziecko, co ty masz na rękach?
Jesteś ranna? – zapytał na oczach wszystkich, a jego słowa odbiły się echem od kamiennych murów. Krystyna powoli opuściła wzrok. Szok uderzył w nią jak obuchem.
Kolor odpłynął z jej pomarszczonych policzków, oddech uwiązł w gardle. W ślepej panice spróbowała wytrzeć ręce o poły płaszcza, ale tarcie tylko rozsmarowało czerwoną maź jeszcze bardziej, wcierając ją w jasny materiał. – Proszę księdza, ja… ja nie wiem, skąd to się wzięło – wydusiła z siebie drżącym głosem.
W jednej chwili straciła całą pozę nietykalnej świętej. Kolana się pod nią ugięły, a w oczach pojawiły się łzy paniki. I właśnie wtedy rozległ się głuchy stukot obcasów. Oliwia wyszła ze swojej ławki z boku kościoła i ruszyła w stronę teściowej.
Na twarzy młodej synowej nie było gniewu. Był tylko spokojny uśmiech – uśmiech kogoś, kto przez długie miesiące czekał na ten moment. Oliwia zatrzymała się obok Krystyny. Cisza w kościele stała się absolutna.
Setki ludzi wstrzymywało oddech, patrząc jak młoda kobieta pochyla się lekko w stronę swojej teściowej. – Ojej, mamo! – głos Oliwii brzmiał słodko, ale był czysty i donośny, odbił się od wszystkich ścian świątyni. – Cała się mama ubrudziła, kiedy dzisiaj rano upychała moje rzeczy na dnie kosza na śmieci.
Ta szminka na brzegach śmietnika strasznie szybko brudzi, prawda? Słowa zawisły w powietrzu jak wyrok. Żeby w pełni zrozumieć, co wydarzyło się w tamtej świątyni, trzeba cofnąć się o sześć długich miesięcy. Wtedy wszystko się zaczęło, w zwykły, szary wtorek, kiedy Oliwia i jej mąż tymczasowo wprowadzili się do domu Krystyny, żeby zaoszczędzić na własne mieszkanie.
Oliwia wiedziała, że życie pod jednym dachem z teściową będzie wymagało cierpliwości. Nie miała jednak pojęcia, że z zamkniętymi oczami idzie prosto do piekła. Obudziła się o 7:30, wyczerpana po całym dniu pracy w aptece. Pracowała jako kierowniczka, musiała zawsze wyglądać nienagannie.
Przeszła boso po zimnej, drewnianej podłodze, otworzyła drzwi starej szafy i przejechała rękami po wieszakach. Pusto. Jej jedyna biała, elegancka koszula – ta, którą wyprasowała z taką starannością poprzedniego wieczoru – zniknęła. W gardle poczuła twardą gulę.
Z ciężkim sercem poszła do kuchni, gdzie zapach świeżej kawy mieszał się z chłodem poranka. Krystyna siedziała przy stole. Miała na sobie ciemny, welurowy szlafrok, a na palcach lewej dłoni nawinięty różaniec. W prawej trzymała delikatną porcelanową filiżankę.
Wyglądała jak obrazek z religijnego kalendarza. – Dzień dobry, mamo. Widziała mama może moją białą koszulę? Zostawiłam ją rozwieszoną na krześle w pokoju.
Głos Oliwii był opanowany. Próbowała zachować spokój od samego rana. Krystyna nawet nie podniosła wzroku. Przysunęła filiżankę do ust, wzięła powolny, długi łyk.
Bez pośpiechu przełknęła, po czym delikatnie odstawiła filiżankę na spodek. – Dzień dobry, Oliwio. Nie, nie widziałam żadnej koszuli. Ale szczerze mówiąc, gdybyś nie była taką niechlujną i zapominalską kobietą, wiedziałabyś, gdzie trzymasz własne rzeczy.
Prawdziwa żona lepiej dba o swoje sprawy. Głos starszej kobiety był łagodny, pełen słodkiego, grzecznego jadu. Oliwia zacisnęła dłonie w pięści tak mocno, że paznokcie wbiły jej się w skórę. Podeszła do kąta kuchni, żeby wyrzucić puste opakowanie po chlebie.
Kiedy nadepnęła na szary plastikowy śmietnik, klapa odskoczyła. Serce Oliwii zamarło. Na samym dnie brudnego worka, wymieszana z obierkami po ziemniakach, resztkami surowej kapusty i mokrymi fusami po kawie, leżała jej biała koszula. Całkowicie zniszczona.
Poplamiona na brązowo i żółto, przesiąknięta wilgocią i brudem. – Mamo – klatka piersiowa Oliwii unosiła się i opadała szybko. – Co moja koszula robi w śmieciach? Teściowa powoli odwróciła głowę w stronę kosza.
Cyniczny, ledwo zauważalny uśmiech zarysował się w kąciku jej wąskich ust. – Ach, ta stara szmata! Spadła z oparcia krzesła w środku nocy. Kiedy obudziłam się, żeby zmówić ciche modlitwy, pomyślałam, że to jakaś ścierka do podłogi.
Wyrzuciłam to. Bóg nie lubi bałaganu, moja synowo. Czystość to droga do świętości. Wypowiadała każde słowo, gładząc paciorki różańca.
Oliwia zamknęła oczy. Upokorzenie paliło ją w żołądku jak kwas. Nie mogła krzyczeć. Gdyby podniosła głos, Krystyna urządziłaby straszną awanturę.
Płakałaby sztucznymi łzami, opowiadając swojemu synowi, że jest dręczona we własnym domu przez okrutną kobietę. Więc Oliwia po prostu schyliła się, wyjęła przesiąkniętą śmieciami koszulę i zaniosła ją do pralni. Spędziła dwadzieścia minut, szorując zimny materiał trzęsącymi się rękami, połykając gorzkie łzy, żeby nie zepsuć sobie makijażu przed wyjściem do pracy. Ale okrucieństwo teściowej nie działo się tylko w ukryciu, kiedy były same.
Najgorsze przychodziło zawsze z widownią. Trzy tygodnie później Oliwia wróciła do domu w środku popołudnia. Miała okropną migrenę i zwolniła się wcześniej z apteki. Kiedy otworzyła drzwi wejściowe, z jadalni dobiegł gwar ożywionych głosów.
Krystyna siedziała u szczytu długiego drewnianego stołu, a wokół niej pięć starszych pań z kółka modlitewnego i różańcowego z parafii. Słodki zapach świeżo upieczonej szarlotki unosił się w całym domu. Oliwia zdjęła buty w korytarzu, włożyła ciche kapcie i na palcach próbowała przemknąć do sypialni. Ale zanim zdążyła minąć drzwi do salonu, usłyszała własne imię – wypowiedziane pełnym ubolewania tonem.
– Ofiarowuję za nią moje codzienne cierpienia, drogie przyjaciółki. – W głosie Krystyny nie było teraz ani krztyny jadu. To był czysty teatr: głos płaczliwy, cierpiący, współczujący. – Mój biedny syn haruje całymi dniami, żeby utrzymać tę dziewczynę.
A kiedy wraca do domu, nie czeka na niego żaden ciepły posiłek. Oliwia nie umie dbać o dom. A te ubrania, w których wychodzi na ulicę, te absurdalnie obcisłe spodnie, ten ciemny makijaż na oczach… to wielki wstyd dla naszej rodziny.
Czasami, wybaczcie, że to mówię, ale myślę, że ona ściąga złe duchy do tego świętego domu. Jedna ze znajomych, niska pani z krótkimi siwymi włosami, pokiwała głową z głęboką dezaprobatą. – Biedna Krystyna, jesteś prawdziwą męczennicą, żywą świętą, która dźwiga tak ciężki krzyż we własnym domu. Odmówimy dzisiaj cały różaniec tylko po to, żeby Bóg zlitował się i rozjaśnił pusty umysł tej zagubionej dziewczyny.
Oliwia stała sparaliżowana w ciemności korytarza. Gorące, grube łzy spłynęły po jej wyczerpanej twarzy. Poczuła niekontrolowaną ochotę, żeby wejść do tego pokoju i zdemaskować kobietę, która wyrzucała jej czyste ubrania do śmieci, która celowo chowała pocztę, żeby Oliwia musiała płacić kary. Ale kto by jej uwierzył?
Krystyna była moralną instytucją w mieście. Była nie do ruszenia. Oliwia wytarła twarz wierzchem dłoni, wypięła pierś, żeby ukryć ślady płaczu, i zrobiła krok do oświetlonego salonu. – Dzień dobry paniom.
Cisza spadła na stół jak ołowiany blok. Koleżanki z kościoła przestały przeżuwać i wymieniły zakłopotane spojrzenia. Zbolała mina Krystyny natychmiast zmieniła się w maskę wymuszonej radości. – Oliwio, moja droga, jak wcześnie dzisiaj wróciłaś.
Bogu dzięki. Chodź, usiądź z nami. Chcesz kawałek szarlotki? Sama upiekłam, z całą miłością świata.
Skoro ty jesteś wiecznie taka zajęta pracą na mieście i nigdy nie masz czasu, żeby przygotować coś do jedzenia dla swojego męża. Uśmiechała się szeroko, pokazując wszystkie zęby, ale jej oczy były jak ciemne, przerażająco zimne studnie. Oliwia grzecznie odmówiła, tłumacząc się bólem głowy, i zamknęła się w pokoju gościnnym. Poczucie całkowitej bezsilności przygniatało jej klatkę piersiową do materaca jak kamień.
Prawdziwa kropla, która przelała czarę goryczy, spadła jednak dwa miesiące później. Oliwia została zaproszona na decydującą rozmowę o pracę w głównej siedzibie sieci aptek. To miała być wielka szansa na awans na dyrektora regionalnego. Podwyżka pensji pozwoliłaby jej i mężowi wynająć własne mieszkanie już w kolejnym miesiącu.
Wyrwać się z tej psychologicznej niewoli. Na tę okazję Oliwia przez kilka tygodni odkładała oszczędności i kupiła granatową jedwabną bluzkę. To była najbardziej elegancka, najdroższa i najpiękniejsza rzecz, jaką kupiła w całym swoim życiu. W przeddzień rozmowy wyprasowała bluzkę z milimetrową dokładnością.
Powiesiła ją na specjalnym wieszaku, zabezpieczyła przezroczystym foliowym pokrowcem i zawiesiła na klamce od drzwi sypialni od wewnętrznej strony, żeby nie pogniotła się w szafie. Ale Oliwia spała twardo z powodu chronicznego zmęczenia. Tamtej nocy, około trzeciej nad ranem, drzwi do pokoju cicho się otworzyły. Krystyna użyła starego zapasowego klucza, który chowała w pudełku z nićmi.
Starsza pani na paluszkach przeszła przez ciemny pokój. Powoli rozsunęła zamek błyskawiczny w foliowym pokrowcu, żeby nie narobić hałasu, i wyciągnęła z niego delikatną jedwabną bluzkę. Zamknęła drzwi z tą samą przerażającą ostrożnością, nie wydając żadnego dźwięku. Kiedy o szóstej rano zadzwonił budzik, Oliwia podekscytowana wyskoczyła z łóżka.
Serce zabiło jej z przerażenia, gdy spojrzała na klamkę. Pokrowiec tam był. Wieszak tam był. Ale granatowa jedwabna bluzka zniknęła bez śladu.
Panika ogarnęła jej umysł. Biegała po domu w samych skarpetkach, zaglądała do korytarza, przeszukiwała salon, pralnię. Nic. Zlana potem wpadła do kuchni.
Krystyny tam nie było – wyszła wcześniej na codzienną poranną mszę. Ale szary plastikowy śmietnik stał dokładnie w tym samym kącie. Oliwia podeszła do kosza. Wewnętrzne strony jej dłoni pociły się z zimna.
Nadepnęła na pedał. Klapa powoli się podniosła. Wewnątrz, zatopiona pod potłuczonymi skorupkami jajek i gęstymi resztkami zupy buraczkowej, które barwiły wszystko na ciemnofioletowo, leżała jej cenna jedwabna bluzka. Ale nie była tylko brudna.
Była pocięta. Wielkie, pionowe cięcia, wyraźnie zrobione krawieckimi nożyczkami, rozcinały materiał od góry do dołu. Tego nie dało się uprać. Tego nie dało się naprawić.
Jej pieniądze i marzenie o rozmowie o pracę leżały na dnie śmieci. Na mokrej podłodze w kuchni, trzymając w rękach potargane strzępy swojej bluzki, Oliwia nie uroniła ani jednej łzy. Płacz uschnął, robiąc miejsce dla przerażającej, chłodnej jasności umysłu. Zrozumiała jedną podstawową rzecz: dobroć i milczenie nigdy nie zadziałają na zło przebrane za fałszywą religijną pobożność.
Musiała zagrać w dokładnie tę samą grę. Krystyna chciała ją zniszczyć i upokorzyć w całkowitej tajemnicy. Wobec tego Oliwia nie podniesie głosu ani razu. Nie będzie się kłócić.
Zniszczy reputację tej kobiety w miejscu, które tamta kochała najbardziej – na oczach ludzi, którzy uwielbiali ją do szaleństwa. Młoda kobieta powoli wstała, zebrała pocięte szmaty ubrudzone zupą buraczkową i włożyła je do nieprzezroczystej foliowej reklamówki. Nie da Krystynie satysfakcji, żeby tamta zobaczyła jej ból. Poszła do łazienki, obmyła twarz lodowatą wodą, aż skóra jej zdrętwiała, spięła włosy i włożyła jedyną czystą rzecz, jaka została jej w szafie.
Stary, szary, bezkształtny sweter, którego używała tylko do sprzątania. W takim stanie poszła na rozmowę do siedziby sieci aptek. Jej odbicie w lustrze w windzie zniszczyło resztki pewności siebie. Przed dyrektorami w garniturach Oliwia się jąkała.
Czuła się mała, nie na miejscu. Brzydka. Pełne litości spojrzenie kierowniczki do spraw kadr oceniającej jej pogniecione ubranie było potwierdzeniem, że awans przepadł. Pod koniec dnia wróciła do domu, niosąc na plecach ciężar całego świata.
Kiedy otworzyła drzwi, kojący zapach gotującego się rosołu wypełnił jej płuca. W domu było ciepło. Krystyna stała przy kuchence, mieszając w garnku, i cichutko nuciła pieśń religijną. Kiedy usłyszała brzęk kluczy, odwróciła się.
Jej twarz była maską czystej niewinności. – Dobry wieczór, Oliwio. Jak minął twój wielki dzień w mieście? Głos starszej kobiety brzmiał słodko, jakby była autentycznie zmartwiona.
Oliwia włożyła kapcie, powiesiła płaszcz i podeszła do stołu. Odsunęła drewniane krzesło i usiadła, czując, jak boli ją całe ciało. – Było tak, jak miało być, mamo. Nie dostałam tego stanowiska.
Krystyna wyłączyła gaz, wzięła dwa głębokie porcelanowe talerze i zaczęła nalewać zupę. Dźwięk metalowej chochelki szorującej o dno garnka brzmiał jak drapanie po nerwach. Teściowa postawiła talerz przed synową i usiadła naprzeciwko, krzyżując dłonie na koronkowej serwecie. Westchnęła długo, teatralnie, jak ktoś, kto dźwiga mądrość całego świata.
– Wiesz, moja synowo, nie chciałam nic mówić, żeby cię nie zranić, ale kiedy zobaczyłam, jak wychodzisz z domu rano w tym nędznym, szarym swetrze, od razu wiedziałam, że dyrektorzy cię nie wybiorą. Świat niestety ocenia książkę po okładce. Kobieta, która nie dba o własny wygląd, która wkłada stare ciuchy na tak ważne spotkanie, udowadnia, że nie ma Boga w sercu i nie ma porządku w swoim życiu. Jak mogliby powierzyć całą aptekę komuś tak niechlujnemu?
Oliwia spojrzała na swój talerz. Talerz Krystyny wręcz przelewał się od domowego makaronu i wielkich kawałków szarpanego kurczaka. Za to talerz Oliwii zawierał tylko wodnisty, żółty, prawie zimny bulion – bez ani jednego kawałka mięsa. Cynizm Krystyny był tak gęsty, że można by go kroić nożem.
Kobieta, która włamała się do jej sypialni nad ranem i nożyczkami pocięła jej drogą jedwabną bluzkę, teraz siedziała naprzeciwko, jedząc najlepszą część obiadu i prawiąc kazania. – Naprawdę, mamo? Uważa mama, że to przez ten sweter? – zapytała Oliwia, patrząc teściowej prosto w oczy po raz pierwszy tego dnia.
– A co z obiadem? Nie zostało ani trochę kurczaka na mój talerz? – Och, wybacz mi, kochana. – Krystyna uśmiechnęła się cynicznie, wycierając usta materiałową serwetką.
– Odłożyłam najlepsze mięso dla mojego syna. W końcu on naprawdę ciężko pracuje. Poza tym mądra kobieta buduje swój dom. Musisz nauczyć się lepiej dbać o swoje rzeczy.
Niektóre to aż same się rwą z tego, jakie są stare. I wiesz, jak to jest. Te twoje spodnie na wyjście są już i tak absurdalnie ciasne. Jedzenie tylko lekkiego rosołu na wieczór bardzo dobrze ci zrobi na figurę.
Postaraj się i zjedz wszystko. Nawet nie próbuj marnować wspaniałego jedzenia, które zrobiłam z takim poświęceniem. Tamtej nocy, leżąc na wąskim łóżku w pokoju gościnnym, Oliwia obmyśliła swój plan. Sprawiedliwość nie nadejdzie przez awanturę.
Krystyna była mistrzynią w robieniu z siebie ofiary. Gdyby Oliwia krzyczała, Krystyna z płaczem poleciałaby do sąsiadów. Gdyby oskarżyła ją o kradzież ubrań, Krystyna wezwałaby księdza, żeby zaświadczył o jej świętości. Starsza pani żyła z pozorów.
Jej reputacja w częstochowskiej parafii była jej prawdziwą koroną. I dokładnie tę koronę Oliwia zamierzała zedrzeć jej z głowy. W sobotę rano Oliwia poinformowała, że idzie do centrum miasta kupić świeży chleb i wstąpić do apteki. Przeszła kilka przecznic, pchana zimnym wiatrem smagającym po twarzy, aż znalazła mały, stary osiedlowy sklepik kosmetyczny.
Kiedy otworzyła szklane drzwi, zadzwonił dzwoneczek. Zapach tanich perfum i pudru ryżowego wypełniał powietrze. Oliwia szybkim krokiem przeszła wąską alejką i zatrzymała się przed małym obrotowym stojakiem z kosmetykami. Zignorowała odcienie nude, błyszczyki i dyskretne kolory.
Potrzebowała czegoś, co krzyczy. Czegoś, czego nie da się zignorować. Jej oczy zatrzymały się na dolnej półce, gdzie stały najtańsze i najstarsze marki. Wzięła czarne plastikowe opakowanie, zdjęła zakrętkę.
To był numer 42. Nazwa na wytartej naklejce głosiła: Grzeszna Czerwień. Kolor był nie tylko mocny. Był wręcz fluorescencyjny.
Karminowa czerwień, gęsta, zbita, niesamowicie rzucająca się w oczy. Oliwia mocno potarła końcówką szminki o wierzch lewej dłoni. Czerwonawa pasta przykleiła się do skóry jak pasta do butów. Wyjęła z torebki chusteczkę i z całej siły zaczęła ścierać czerwoną plamę.
Papier się podarł, ale kolor został, barwiąc jej rękę na mocny, wibrujący różowy odcień. Kremowa, chemiczna konsystencja taniego kosmetyku sprawiała, że był wodoodporny i odporny na szybkie szorowanie. Był wręcz idealny. Zapłaciła mniej niż dwadzieścia złotych.
Schowała szminkę na samo dno kieszeni płaszcza i wróciła do domu z sercem bijącym w przyspieszonym rytmie, niosąc ze sobą swoją cichą broń. Reszta soboty była psychologiczną torturą. Krystyna spędziła całe popołudnie, goszcząc w salonie dwie znajome z kółka modlitewnego, pijąc herbatę i rzucając głośne komentarze o tym, jak to nowoczesne dziewczyny są leniwe i nie potrafią utrzymać domów w czystości. Oliwia opuszczała głowę, zamykała się w pokoju i czekała.
Potrzebowała, żeby zapadł zmrok. Stary zegar z wahadłem w jadalni wybił dwa razy. Była druga w nocy z soboty na niedzielę. Dom zanurzył się w absolutnej, cichej ciemności.
Jedynym dźwiękiem był ciężki, miarowy oddech Krystyny dobiegający z głównej sypialni na końcu korytarza. Oliwia powoli wstała z łóżka. Stara drewniana podłoga skrzypiała, jeśli stanęło się w nieodpowiednim miejscu, ale ona znała już każdy milimetr tego domu. Poszła boso, czując chłód ciągnący od stóp.
Kuchnia była ciemna, oświetlona tylko paskami światła z ulicy wpadającymi przez żaluzje. W rogu, oparty o wykafelkowaną ścianę, stał duży, szary kosz na śmieci. Ciężka, plastikowa klapa była idealnie dopasowana. Żeby wepchnąć do środka całe ubranie i zagrzebać je w brudnych śmieciach, trzeba było włożyć dłoń pod krawędź klapy i mocno przytrzymać kosz.
Oliwia wyjęła z kieszeni piżamy czarną szminkę. Ręce pociły jej się i lekko drżały z adrenaliny. Gdyby Krystyna obudziła się i poszła napić wody w tym właśnie momencie, plan ległby w gruzach. Oliwia wzięła głęboki wdech, próbując uspokoić bicie serca.
Otworzyła szminkę. Zapach taniego wosku i chemicznych perfum uderzył ją w nos. Uklękła na zimnej podłodze. Lewą ręką uniosła ciężką klapę na jakieś dziesięć centymetrów.
Prawą ręką przyłożyła czubek jaskrawoczerwonej szminki bezpośrednio do wewnętrznej plastikowej części pokrywy – dokładnie tam, gdzie palce zaciśnięte wokół krawędzi kosza musiały się znaleźć. Z całej siły potarła szminką. Raz, drugi, trzeci. Zrobiła obrys wzdłuż całej wewnętrznej krawędzi, wciskając kremowy kosmetyk w szorstki plastik, aż zostawiła grubą, lepką, intensywnie czerwoną warstwę ukrytą od spodu.
Rozsmarowała też trochę na górnej, wewnętrznej ściance kubła. To była pułapka z niewidzialnej farby – bezpieczna dla kogoś, kto patrzy z góry, zabójcza dla kogoś, kto włoży tam ręce. Oliwia skończyła. Z maksymalną delikatnością zamknęła pokrywę, schowała prawie pustą szminkę do kieszeni i wróciła do łóżka.
Nie przespała ani minuty tej nocy. Leżała wpatrzona w sufit, odliczając godziny, czekając na wschód słońca. O siódmej rano w niedzielę w domu zaczął się ruch. To był święty dzień Krystyny.
Dzień, w którym zakładała swój nienaganny, jasnobeżowy zimowy płaszcz z cienkiej wełny. Dzień, w którym przyjmowała najlepszą postawę świętej i maszerowała do głównego kościoła. Oliwia poszła do kuchni. Wyciągnęła z dna swojej walizki piękną apaszkę z lekkiego materiału w kwiatowe wzory, z białymi koronkowymi brzegami.
To była elegancka, rzucająca się w oczy rzecz, którą rzadko nosiła. Oliwia starannie złożyła apaszkę i celowo położyła ją na oparciu kuchennego krzesła, na widoku. Chwilę później do kuchni weszła Krystyna. Miała już na sobie beżowy płaszcz zapięty pod samą szyję, gotowa do wyjścia.
Jej oczy natychmiast zatrzymały się na kwiecistej apaszce. Oliwia widziała, jak teściowej na sekundę zacisnęła się szczęka. Zazdrość była fizyczna, niemal namacalna. Krystyna nienawidziła wszystkiego, co sprawiało, że jej synowa wyglądała ładnie.
– Dzień dobry, mamo. – Oliwia odezwała się wesołym głosem, udając pośpiech. – Zajdę do piekarni na rogu kupić świeże bułki na śniadanie przed mszą. Zostawiłam moją nową apaszkę naszykowaną tu na krześle, bo zamierzam ją dzisiaj włożyć do kościoła.
Mogłaby mama zerknąć, żeby nie spadła na podłogę? Krystyna nie spuszczała wzroku z materiału wykończonego koronką. Złośliwy uśmiech – ten sam, którym obdarzyła zniszczoną jedwabną bluzkę – pojawił się w kącikach jej pomarszczonych ust. – Idź spokojnie, synowo.
Idź z Bogiem kupić ten chleb. Obiecuję, że bardzo dobrze zaopiekuję się twoją nową apaszką. Możesz zostawić ją w moich rękach. Oliwia odpowiedziała uśmiechem.
Zimnym uśmiechem. Wzięła torebkę, podeszła do drzwi wyjściowych, przekręciła klamkę i wyszła. Zamknęła za sobą drzwi, ale nie zeszła po schodach. Oparła się plecami o ścianę zimnego korytarza na klatce i zamknęła oczy.
Oddech uwiązł jej w gardle. Dokładnie wiedziała, co właśnie działo się po drugiej stronie tych drewnianych drzwi. Na zewnątrz, w ciszy klatki schodowej, Oliwia spojrzała na zegarek. Minęły dwie minuty.
Trzy minuty. Nagle dźwięk przekręcanego zamka sprawił, że szybko odsunęła się na bok. Drzwi otworzyły się z rozmachem. Krystyna wyszła, maszerując pospiesznym krokiem przez korytarz.
Nie zauważyła Oliwii w cieniu schodów. Szła szybko, z podniesioną głową, stawiając twarde kroki na posadzce. Dłonie miała głęboko wciśnięte w kieszenie beżowego płaszcza, żeby uchronić się przed porannym zimnem. Wyraz jej twarzy przedstawiał absurdalny spokój.
Spokój kogoś, kto właśnie zrobił coś podłego, nie zostawiając żadnych śladów. Poprawiła kołnierz, będąc święcie przekonaną, że właśnie z powodzeniem zniszczyła kolejną rzecz swojej synowej. Nie wyobrażała sobie tylko, że w środku jej własnych kieszeni jej dłonie i krawędzie rękawów jej wspaniałego płaszcza są już przesiąknięte niezbitym dowodem jej grzechu. Oliwia poczekała, aż teściowa skręci za róg ulicy, po czym, idąc w bezpiecznej odległości, zaczęła śledzić ją w kierunku dzwonów częstochowskiego kościoła.
Bomba została uzbrojona. I miała wybuchnąć przy ołtarzu. Krystyna szła ulicami miasta z zadartym nosem, wdychając mroźne powietrze niedzielnego poranka, jakby była panią całego świata. Była absolutnie pewna, że wygrała po raz kolejny.
Świadomość, że zniszczyła nową apaszkę Oliwii, wypełniała jej serce gorzką, tajemną radością. Przekraczając wielkie drewniane drzwi kościoła, została witana skinieniami głowy i pełnymi szacunku uśmiechami sąsiadów. Była najważniejszą postacią w tej społeczności. Kościół był pełen ludzi, a system ogrzewania pracował pełną parą, żeby przegonić zimowy chłód.
Krystyna podeszła do pierwszego rzędu, do swojego nietykalnego, honorowego miejsca, i usiadła obok znajomych z kółka różańcowego. Przez pierwsze trzydzieści minut mszy Krystyna trzymała dłonie schowane głęboko w kieszeniach beżowego płaszcza. Miała taki zwyczaj, żeby się ogrzać. Nie wiedziała jednak, że ciepło jej własnego ciała w połączeniu z ogrzewaniem w kościele powoli roztapiało grubą warstwę taniej czerwonej szminki, którą Oliwia posmarowała brzegi śmietnika kilka godzin wcześniej.
Kremowa pasta miękła, przyklejała się do jej skóry, przenikała przez materiał kieszeni. Kiedy ksiądz zaczął zbliżać się do momentu komunii, poprosił, żeby wszyscy wierni wstali do głównej modlitwy. Krystyna od razu posłuchała. Gwałtownie wyciągnęła dłonie z kieszeni.
Czerwona, lepka, wilgotna pasta całkowicie przeniosła się na jej skórę. Nie patrząc w dół, wygładziła przód swojego drogiego płaszcza, żeby zlikwidować zagniecenia – zostawiając trzy wielkie, czerwone, paskudne smugi na materiale z jasnej wełny. Zaraz potem złożyła dłonie na wysokości piersi, mocno splatając palce i jeszcze bardziej rozsmarowując jaskrawy kolor, aż po same nadgarstki. Kobieta siedząca w ławce tuż za nią – ta sama pani z krótkimi siwymi włosami, która jadła szarlotkę – wydała z siebie dźwięk przerażenia.
Głośne zachłyśnięcie przecięło ciszę modlitwy. – Wielki Boże, Krystyno, co ty masz na rękach? – wyszeptała z paniką, szturchając starszą panią w ramię. Krystyna spuściła głowę.
Zamrugała dwa razy, próbując zrozumieć ten absurdalny widok. Jej dłonie w ogóle nie wyglądały jak ludzkie ręce. Wyglądały, jakby zostały zanurzone w puszce ze świeżą farbą. Karminowa czerwień wchodziła jej pod paznokcie, plamiła białe mankiety niedzielnej bluzki.
Krystyna zaczęła się trząść. Próbowała pocierać jedną ręką o drugą, żeby pozbyć się brudu. Ale kremowa konsystencja taniego kosmetyku nie chciała zejść. Silny, słodkawy zapach wosku i tanich perfum uniósł się w powietrzu, mieszając się z zapachem kadzidła.
– Ja nie wiem, co to jest. Przysięgam, że nie wiem – zaczęła się jąkać, czując, jak twarz płonie jej ze wstydu. Ludzie w sąsiednich ławkach zaczęli stawać na palcach, żeby spojrzeć. Cisza w kościele została przerwana przez dziesiątki podszeprów.
Szmery przybierały na sile jak fala. Niektórzy z szoku zasłaniali usta dłonią, inni cofali się o krok do tyłu. Ksiądz trzymający srebrny kielich przy ołtarzu przerwał mszę, zmarszczył brwi i spojrzał bezpośrednio na swoją najbardziej oddaną parafiankę. – Krystyno, moje dziecko, czy coś się stało?
– zapytał przez mikrofon, a jego głos rozniósł się echem po całej świątyni. – Jesteś ranna? Cały kościół zanurzył się w absolutnej ciszy. Setki par oczu zwróciły się w stronę pierwszego rzędu.
Krystyna była sparaliżowana. Zimny pot spływał jej po czole. Próbowała schować ręce za plecami, ale jej beżowy płaszcz był już całkowicie zniszczony plamami jej własnej winy. – Nie, proszę księdza, to nie jest krew.
Zostałam napadnięta, ktoś wrzucił mi do kieszeni na ulicy jakieś świństwo! Próbowała wymyślić pierwsze lepsze kłamstwo, jakie przyszło jej do głowy, rozglądając się z oczami pełnymi łez i paniki. Szukała wsparcia u swoich znajomych. Ale panie z kółka modlitewnego cofnęły się o krok, patrząc na Krystynę z głębokim niezrozumieniem i obrzydzeniem.
I dokładnie w tym samym momencie rozległ się odgłos spokojnych kroków Oliwii odbijający się echem po kamiennym korytarzu. Synowa przeszła od końca kościoła aż do pierwszego rzędu ze spokojem kogoś, kto w końcu dotarł na sam szczyt góry. Mając przed sobą księdza, wścibskie sąsiadki i całą parafię, Oliwia rzuciła zdanie, którego Krystyna nie zapomni do końca życia. – Ojej, mamo!
Cała się mama ubrudziła, jak rano upychała moją nową apaszkę na samym dnie kosza na śmieci, prawda? Ta szminka z brzegów śmietnika bardzo szybko brudzi, no nie? Słysząc, jak jej parszywy sekret odbija się głośnym echem od ścian kościoła, Krystyna wybałuszyła oczy. Opadła jej szczęka.
Próbowała coś powiedzieć, ale kompletnie zaschło jej w gardle. Szok wywołany widokiem uległej synowej, która nagle stała się panią sytuacji, odebrał jej wszystkie słowa. – Co ty opowiadasz, ty bezczelna smarkulo? Jak śmiesz kłamać w kościele?
– Krystyna w końcu zdołała wydusić z siebie szept, plując słowami pełnymi nienawiści, zapominając o maskowaniu się dobrocią. Oliwia nie zrobiła kroku w tył. Wsadziła rękę do kieszeni własnego płaszcza i wyciągnęła apaszkę w kwiaty. Piękny, koronkowy materiał był absolutnie zniszczony – brudny od starych fusów, resztek zepsutego jedzenia, a na samych rogach miał dokładnie te same ślady jaskrawoczerwonej szminki, która teraz pokrywała ręce Krystyny.
Oliwia uniosła apaszkę w górę, żeby wszyscy z pierwszego rzędu i sam ksiądz mogli zobaczyć dowód tej zbrodni. – Pocięłaś moją jedwabną bluzkę krawieckimi nożyczkami w zeszłym tygodniu, mamo? – Oliwia podniosła głos na tyle, by usłyszała ją połowa parafii. – Wepchnęłaś moją koszulę prosto w obierki po ziemniakach, a dzisiaj zrobiłaś to samo z tą apaszką.
Wszystko to pokryjomu. Wszystko to, kiedy jednocześnie odmawiasz różaniec, zgrywasz świętą przed sąsiadami i obgadujesz mnie przed koleżankami. Przez pół roku robiłaś z mojego życia piekło pod własnym dachem. Pani z krótkimi włosami przyłożyła rękę do ust, całkowicie zbulwersowana.
Obrzydzenie malujące się na twarzach koleżanek z kółka różańcowego było aż nazbyt wyraźne. Kłamstwo rozpadło się na oczach całego miasta. – To jest absurd! Proszę księdza, niech ksiądz każe jej się zamknąć!
Ta dziewczyna nie ma Boga w sercu! – krzyczała Krystyna w rozpaczy, unosząc czerwone ręce do góry. Ale widok tych brudnych rąk, zapach taniego kosmetyku wymieszany z historią o okrucieństwie, o którym Oliwia przed chwilą opowiedziała, stał się gwoździem do trumny reputacji Krystyny. – Bóg wszystko widzi, mamo – zakończyła Oliwia najtwardszym głosem w swoim życiu.
– Bóg widzi zło, które wyrządzasz po nocach w ukryciu własnej kuchni. Twoja maska świętej dzisiaj opadła i ubrudziła ci cały płaszcz. Krystyna spojrzała na swoje dłonie. Spojrzała na księdza, który kiwał głową z głębokim zawodem, nie wypowiadając nawet jednego słowa w jej obronie.
Spojrzała na znajome, które odwróciły twarze w drugą stronę, udając, że jej nie znają. Upokorzenie było potężne, publiczne i nieodwracalne. Nie mając ucieczki przed prawdą, Krystyna zwiesiła głowę, potrąciła Oliwię w ramię i wybiegła co sił w nogach przez główną nawę kościoła. Płakała głośno, rycząc ze wstydu i całkowitej porażki, zostawiając za plecami obrzydliwe szepty wszystkich ludzi, którzy wcześniej tak bardzo ją uwielbiali.
Od tej niezapomnianej niedzieli minęło sześć miesięcy. Oliwia i jej mąż w końcu odłożyli potrzebne pieniądze i wynajęli własne mieszkanie. Było małe, ale za to zalane promieniami słońca i absolutnym spokojem. Oliwia znalazła nową pracę, kupiła sobie nowe ubrania i teraz codziennie jada śniadanie, uśmiechając się do okna.
Krystyna natomiast zebrała dokładnie to, co zasiała. Wciąż chodzi do kościoła, ale teraz siada w ostatniej ławce, chowając się w cieniu. Panie z kółka modlitewnego już nigdy więcej nie zaprosiły jej na herbatę. Ksiądz traktuje ją z grzecznym chłodem, a sąsiedzi przechodzą na drugą stronę ulicy, kiedy widzą, że nadchodzi.
Mieszka sama w wielkim, czystym i absolutnie pustym domu, tonąc w ciszy własnej arogancji.